سه‌تار یکی از سازهای سنتی ایرانی با صدای لطیف و دل‌نشین است که جایگاه ویژه‌ای در موسیقی کلاسیک ایران دارد. در این مقاله به بررسی اجزای سه‌تار و عملکرد هر بخش در تولید و تقویت صدا می‌پردازیم.

 اجزای اصلی ساز سه‌تار

• کاسه سه‌تار (طنین‌ساز) کاسه سه‌تار معمولاً از چوب درخت توت یا گردو ساخته می‌شود و وظیفه اصلی آن تقویت صدای سیم‌ها است. این بخش به دو صورت یک‌تکه یا ترکه‌ای ساخته می‌شود و نقش مهمی در کیفیت طنین دارد.
• صفحه رویی سه‌تار صفحه‌ای نازک از چوب که روی کاسه قرار می‌گیرد و دارای سوراخ صداست. این صفحه نقش کلیدی در خروج و طنین صدا دارد و کیفیت آن تأثیر مستقیم بر شفافیت صوتی ساز دارد.
• دسته سه‌تار دسته محل قرارگیری پرده‌ها و سیم‌هاست. معمولاً از چوب گردو ساخته می‌شود و حدود ۲۸ پرده روی آن بسته می‌شود. این پرده‌ها امکان اجرای ربع‌پرده‌ها در موسیقی ایرانی را فراهم می‌کنند.
• سرپنجه و گوشی‌ها در انتهای دسته قرار دارد و محل نصب گوشی‌هاست. گوشی‌ها برای کوک کردن سیم‌ها استفاده می‌شوند و نقش مهمی در تنظیم کشش سیم‌ها دارند.
• شیطانک سه‌تار قطعه‌ای کوچک در ابتدای دسته که سیم‌ها از روی آن عبور می‌کنند. وظیفه آن تنظیم ارتفاع سیم‌ها و انتقال ارتعاشات به دسته است.
• سیم‌های سه‌تار سه‌تار امروزی دارای چهار سیم است. سیم چهارم توسط مشتاق علی‌شاه اضافه شد و به نام سیم مشتاق شناخته می‌شود.
• خرک سه‌تار خرک روی صفحه قرار دارد و سیم‌ها از روی آن عبور می‌کنند. این قطعه ارتعاشات سیم‌ها را به کاسه منتقل کرده و در تولید صدای ساز نقش اساسی دارد.
• سیم‌گیر سه‌تار وظیفه ثابت کردن سیم‌ها در یک سر ساز را بر عهده دارد و امکان ایجاد کشش با کمک گوشی‌ها را فراهم می‌کند.
• گوشی‌های سه‌تار سر دیگر سیم‌ها به گوشی‌ها متصل می‌شود. گوشی‌ها مانند پیچ عمل کرده و میزان کشش سیم‌ها را تنظیم می‌کنند. این فرآیند همان کوک سه‌تار است و ثابت نگه داشتن کوک نیز از وظایف مهم گوشی‌هاست.

نوشته ساختمان سه‌تار اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

تاریخچه سه تار: سفری از گذشته تا امروز

سه تار، این ساز دلنشین ایرانی، ریشه‌های عمیقی در تاریخ و فرهنگ این سرزمین دارد. اگرچه شکل امروزی آن حاصل تحولات و تغییرات بسیاری در طول زمان است، اما می‌توان ریشه‌های آن را در سازهای باستانی مانند تنبور و دوتار جستجو کرد.

ریشه‌های باستانی

قدیمی‌ترین نمونه‌های سازهایی شبیه به سه تار را می‌توان در نقاشی‌های دیواری برخی از تمدن‌های باستانی مانند مصر یافت که قدمتی چند هزار ساله دارند. البته این سازها از نظر شکل و ساختار با سه تار امروزی متفاوت بوده‌اند، اما نشان می‌دهند که ایده ساخت سازهای زهی و مضرابی از دیرباز در ذهن بشر وجود داشته است.

تحولات تاریخی

سه تار در طول تاریخ خود، تحولات بسیاری را تجربه کرده است. برخی از مهم‌ترین این تحولات عبارتند از:

• افزودن سیم چهارم: یکی از مهم‌ترین تغییرات در تاریخ سه تار، افزودن سیم چهارم به آن بود. این تغییر به مشتاق علیشاه کرمانی نسبت داده می‌شود و به همین دلیل، سیم چهارم را سیم مشتاق نیز می‌نامند.
• توسعه تکنیک‌های نوازندگی: با گذشت زمان، تکنیک‌های نوازندگی سه تار نیز پیچیده‌تر و متنوع‌تر شده‌اند. نوازندگان بزرگی مانند میرزا عبدالله، درویش خان و ابوالحسن صبا نقش مهمی در توسعه این تکنیک‌ها داشته‌اند.
• تبدیل شدن به سازی محبوب: در گذشته، سه تار بیشتر در میان طبقه اشراف و هنرمندان رواج داشت. اما با تلاش استادانی مانند میرزا عبدالله، این ساز به تدریج در میان مردم عادی نیز محبوب شد و به یکی از سازهای اصلی موسیقی ایرانی تبدیل شد.

سه تار در موسیقی ایرانی

امروزه سه تار یکی از مهم‌ترین سازهای موسیقی ایرانی است و در بسیاری از سبک‌های موسیقی ایرانی از آن استفاده می‌شود. صدای گرم و لطیف سه تار، آن را به سازی مناسب برای اجرای موسیقی‌های صوفیانه، کلاسیک و حتی برخی از سبک‌های موسیقی مدرن تبدیل کرده است.

ویژگی‌های منحصر به فرد سه تار

• صدای گرم و لطیف: صدای سه تار بسیار دلنشین و آرامش‌بخش است و به همین دلیل، برای اجرای قطعات آرام و ملایم بسیار مناسب است.
• قابلیت اجرای تکنیک‌های متنوع: سه تار به دلیل ساختار خاص خود، قابلیت اجرای تکنیک‌های متنوعی را دارد. از جمله این تکنیک‌ها می‌توان به مضراب‌کوبی، پرده‌گیری و ویبراسیون اشاره کرد.
• حجم صدای مناسب: صدای سه تار نسبت به سازهای دیگر مانند تار، حجم کمتری دارد. اما همین حجم صدای کم، به سه تار لطافت و ظرافت خاصی بخشیده است.

نتیجه‌گیری

سه تار، میراثی گران‌بها از موسیقی ایرانی است که در طول تاریخ تحولات بسیاری را تجربه کرده است. این ساز با صدای گرم و لطیف خود، همچنان جایگاه ویژه‌ای در دل موسیقی‌دوستان دارد و به عنوان یکی از نمادهای موسیقی ایرانی شناخته می‌شود.

آیا می‌خواهید در مورد یک جنبه خاص از تاریخچه سه تار بیشتر بدانید؟

نوشته پیشینه ی تاریخی سه تار اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

ساخت سه تار، نیازمند دقت، حوصله و مجموعه ای از ابزار و مواد خاص است. در ادامه، به برخی از مهم ترین ابزار و مواد مورد نیاز برای ساخت این ساز دلنشین اشاره می‌کنیم:

چوب‌ها

چوب چیست

ساختار داخلی چوب

چوب، ماده‌ای طبیعی و زنده است که از تنه درختان به دست می‌آید. ساختار داخلی چوب بسیار پیچیده و جالب است و درک آن به ما کمک می‌کند تا بهتر از این ماده طبیعی استفاده کنیم.

اجزای اصلی چوب

چوب از سه جزء اصلی تشکیل شده است:

1. سلولز: سلولز اصلی‌ترین جزء سازنده دیواره سلولی گیاهان است و به چوب استحکام و مقاومت می‌دهد.
2. لیگنین: لیگنین ماده‌ای چسبنده است که سلول‌های چوبی را به هم متصل می‌کند و به چوب سختی و مقاومت در برابر پوسیدگی می‌دهد.
3. همی سلولز: همی سلولز نوعی قند پیچیده است که به همراه سلولز و لیگنین در دیواره سلولی گیاهان وجود دارد.

حلقه‌های رشد درخت

اگر تنه درختی را به صورت عرضی برش دهیم، حلقه‌های متحدالمرکزی را مشاهده می‌کنیم که به آن‌ها حلقه‌های رشد می‌گویند. هر حلقه نشان دهنده یک سال رشد درخت است. بخش روشن‌تر هر حلقه نشان دهنده رشد سریع‌تر در بهار و تابستان و بخش تیره‌تر نشان دهنده رشد کندتر در پاییز و زمستان است.

قسمت‌های مختلف چوب

چوب به طور کلی به دو بخش اصلی تقسیم می‌شود:

• چوب درون (Heartwood): این بخش از چوب قدیمی‌تر و تیره‌تر است و سلول‌های آن مرده‌اند. چوب درون نقش پشتیبانی از درخت را دارد و در برابر پوسیدگی مقاوم‌تر است.
• چوب برون (Sapwood): این بخش از چوب جوان‌تر و روشن‌تر است و سلول‌های آن زنده هستند. چوب برون وظیفه انتقال آب و مواد غذایی در درخت را بر عهده دارد.

ساختار میکروسکوپی چوب

اگر یک تکه چوب را زیر میکروسکوپ قرار دهیم، سلول‌های مختلفی را مشاهده می‌کنیم که به صورت منظم کنار هم قرار گرفته‌اند. این سلول‌ها وظایف مختلفی مانند انتقال آب و مواد غذایی، ذخیره مواد و ایجاد استحکام را بر عهده دارند.

اهمیت شناخت ساختار چوب

شناخت ساختار داخلی چوب به ما کمک می‌کند تا:

• چوب مناسب را برای کاربردهای مختلف انتخاب کنیم: مثلاً چوب‌های سخت برای ساخت مبلمان و چوب‌های نرم برای ساخت کاغذ مناسب‌تر هستند.
• نحوه خشک کردن و نگهداری چوب را به درستی انجام دهیم: خشک کردن نادرست چوب می‌تواند باعث ترک خوردگی و تغییر شکل آن شود.
• روش‌های مختلف فرآوری چوب را بهتر بشناسیم: فرآیندهایی مانند رنگ‌آمیزی، روکش کردن و لاک زدن بر اساس ساختار چوب انجام می‌شوند.

کاربردهای چوب در زندگی روزمره

چوب به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد خود، در صنایع مختلفی کاربرد دارد. برخی از مهم‌ترین کاربردهای چوب عبارتند از:

• صنعت ساختمان: ساخت خانه‌ها، مبلمان، در و پنجره
• صنعت کاغذسازی: تولید کاغذ
• صنعت بسته‌بندی: ساخت جعبه و پالت
• صنعت موسیقی: ساخت سازهای موسیقی مانند گیتار، ویولن، پیانو و سه تار
• صنعت هنر: مجسمه‌سازی، معرق‌کاری، منبت‌کاری

به طور خلاصه، چوب یک ماده طبیعی و پیچیده است که ساختار داخلی آن نقش مهمی در خواص و کاربردهای آن دارد. با شناخت بهتر ساختار چوب، می‌توانیم از این ماده ارزشمند به بهترین شکل ممکن استفاده کنیم.

چوب های پر کاربرد در ساخت سه تار عبارتند تز:

توت ،گردو ،افرا ،فوفل ،عناب ،نارنج ،زرشک و…..
که از بین این چوب ها گردو و توت چوب های اصلی و مابقی در کنار چوبهای رنگیدیگر به عنوان تزئین استفاده می شود.

ابزارها

• اره: برای برش چوب‌ها
• سوهان: برای صاف کردن سطوح و ایجاد انحناها
• سمباده: برای صاف کردن سطوح و ایجاد سطحی صیقلی
• چسب چوب: برای چسباندن قطعات مختلف چوب
• مته: برای ایجاد سوراخ
• قالب: برای شکل دادن به بدنه سه تار
• خط‌کش و گونیا: برای اندازه گیری و رسم خطوط
• قیچی: برای برش قطعات کوچک
• پنس: برای نگه داشتن قطعات کوچک
• چکش: برای کوبیدن میخ و میخک
• اره مویی: برای برش‌های دقیق
• متر: برای اندازه گیری
• قیچی فلز: برای برش سیم‌ها

مواد دیگر

• سیم سه تار: معمولاً از سیم‌های فلزی با قطرهای مختلف استفاده می‌شود.
• استخوان: برای ساخت شیطانک، خرک و برخی از تزئینات
• لاک: برای محافظت از سطح چوب و ایجاد درخشندگی
• چسب چوب: برای چسباندن قطعات مختلف چوب
• موم: برای پرداخت نهایی سطح چوب

ابزارهای تخصصی

• اره فلکه: برای برش‌های دقیق و یکدست
• ماشین سمباده: برای صاف کردن سطوح بزرگ
• پرس: برای چسباندن قطعات بزرگ با فشار یکنواخت

توجه: این لیست، شامل تمام ابزار و مواد مورد نیاز برای ساخت سه تار نیست و ممکن است بسته به روش ساخت و نوع سه تار، ابزار و مواد دیگری نیز مورد نیاز باشد.

نکته: برای ساخت یک سه تار حرفه‌ای، بهتر است از ابزارهای با کیفیت و دقیق استفاده کنید. همچنین، توصیه می‌شود که قبل از شروع ساخت، با یک استاد سازساز مشورت کرده و آموزش‌های لازم را ببینید.

نوشته ابزار و مواد مورد نیاز برای ساخت سه تار اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

درود بر دوستان و همراهان عزیز سه تار ظفر

یکی از سوال ها و چالش هایی که هنرآموز ها در ابتدای کاروزمانی که می خواهند اولین ساز خودرا تهیه کنند با آن مواجه می شوند اصطلاح ساز مشقی است.
معلوم نیست که چه کسی برای اولین بار این اصطلاح رو باب کرده اما با توجه به توضیحاتی که در ادامه به آنها اشاره خواهم کرد،
نتیجه گیری که خواهد شد این است که احتمالا فروشگاه های موسیقی این رو باب کرده اند و احتمالا به این نتیجه هم خواهیم رسید چرا این کار را کرده اند
ودر نهایت با کمی بررسی شاخص های سازهای مشقی خواهیم فهمید ساز حرفه ای چه خصوصیاتی دارد وچرا باید در هر سطحی هم که باشیم سراغ سازهای مشقی نرویم
و سود ومزایای خرید ساز حرفه ای برای نوازنده و هنرآموز آنقدر زیاد خواهد بود که بحث هزینه را برای ما توجیه کند.

بزرگترین عامل در اینگونه تعاریف غلط و فرهنگ سازی های نادرست عدم وجود اطلاعات کافی در این مورد خاص برای هنرجویان مبتدی است
و همین موضوع دست آویز افراد سودجو خواهد شد و بعداز مدتی کلا به عنوان یه محصول قابل ارایه تعریف می شود.

اصلاح این اتفاق خیلی کار سخت و زمان بر تری نسبت به روزی است که این فرهنگ تازه در حال شکل گیری بود می باشد.
به دلایل زیاد که از حوصله این مقاله خارج است.اما بنده به سهم خودم این قدم را تا جایی که برایم مقدور باشد بر خواهم داشت.

چالش هزینه خرید ساز

همه چیز از آنجایی شروع می شود که علاقه مندان به ورود به عرصه موسیقی و نوازندگی با چالش هزینه خرید ساز مواجه شدند.
بعداز اینکه فرد متوجه می شود یک ساز حرفه ای قیمت قابل توجهی دارد،به فکر فرو می رود.نه اینکه منصرف شده باشد.
بلکه فقط دارد حساب کتاب می کند.مسئول فروشگاه متوجه این موضوع می شود و برای اینکه مشتری را از دست ندهد می گوید:
ایا شما تازه کار هستید؟فرد می گوید بله.فورا می گوید خوب شما بیایید با ساز مشقی شروع کنید اگر دیدید واقعا به این کار علاقه دارید بعدا یک ساز حرفه ای بخرید.
و معمولا قیمت سازهای مشقی یک دهم ساز حرفه ای است.

فرد باخودش می گوید اره پیشنهاد خوبی است.اما غافل از اینکه همین جا اولین خشت را کج گذاشت.
کمی جلوتر در انتخاب استاد یا معلم هم از همین ایده استفاده میکند و و در بین معلم ها کسی که شهریه کلاسهایش کمتر است را انتخاب می کند.
او نمی داند یک ساز به اصطلاح مشقی ویک معلم مشقی چقدر تاثیرات مخربی در روند آموزش او خواهد گذاشت
به نوعی که بعد از گذشت مدتی کلنجار رفتن و تمرین با این گونه سازها وعدم پیشرفت چشمگیر ومقایسه کیفیت اجرای خود با مدرس یا استاد خود یا دوستانی که قاعدتا ساز حرفه ای دارند و او نمی داند،فرد را به سمتی سوق می دهد که او آرام آرام فکر می کند  احتمالا من به این هنر علاقه ای ندارم یا اینکاره نیستم یا استعداد این کار را ندارم یا……و در نهایت ازاین حوزه خارج می شود.

مشاوره غلط و خودخواهانه

هنرهای زیادی وجود دارد اما قطعا شما در وجود خود به صورت تاخودآگاه نزدیکی بیشتری به موسیقی احساس می کردید که نصمیم به انتخاب این شاخه گرفتید.
بنابراین حتما توانایی و استعداد لازم را داشته ودارید که نوازندگی را انتخاب کردید اما این مشاوره غلط و خودخواهانه آن فروشنده بود که مسیر شمارا تغییر داد
و مطمئن باشید این علاقه شما تا آخر عمر بارها شمارا به چالش خواهد کشید اما با توجه به تجربه بد و ناموفق شما در اولین بار،منطق شما به شما خواهد گفت نه.

البته متاسفانه امروزه وقتی کسی به فروشگاه سر می زند،فروشنده ابتدا ساز حرفه ای را معرفی نمی کند و بلا فاصله می گوید ساز مشقی می خواهید یا حرفه ای؟این همان فرهنگ غلط است.

هستند کسانی که با حمایت اطرافیان و درک پخته تر آنها خیلی زود سازحرفه ای تهیه می کنند و خیلی زود گام اول را اصلاح می کنند.
بسیار متقاضیانی داشته ام که بعداز مدتی تمرین وقتی می خواهند ساز خودرا تعویض کنند و ساز حرفه ای را دست می گیرند برق عجیبی در چشمانشان ظاهر می شود
وبا جملاتی مانند :وای چقدر فرق می کند.وای چقدر راحت تره.وای چه صدایی.وای چقدر خوش دست و راحته.و…….

یک مثال ساده

دوستان بیایید یک مثال ساده را بررسی کنیم:فرض کنید می خواهید در برنامه روزانه خود صبح ها به پارک بروید و نرمش و ورزش کنید.خوب قطعا کمی دویدن نرم هم قبل آن خواهید داشت.آیا می شود با کت و شلوار یا شلوار جین و نسبتا چسب این کار را انجام داد؟لباس شما و کفش شما چگونه بر کیفیت تمرین شما و مدت ورزش شما و در نهایت نتیجه و ذوق ادامه دادن شما تاثیر می گذارد؟

به این مثال بیشتر فکر کنید

بله لباس مخصوص ورزش برای شما راحتی و اشتیاق به همراه خواهد داشت.

این توضیحات در مورد معلم نما ها هم صدق می کند.

ساز های به اصطلاح مشقی در ابتدا فقط برای دکور منازل و آتلیه ها ساخته شدند.اما افراد سود جو آن را وارد فروشگاه های تخصصی موسیقی کردند و از سادگی و کم تجربگی افراد تازه کار سوءاستفاده کردند و چه بسیار علاقه مندانی که از مسیر تعالی خود دور شدند.

این توضیحات برای همه شاخه های هنری صدق می کند.

اسیر ایده های افراد ناباب نشوید

اگر در مسیر کوه پیمایی به یک جوب برسید در همان لحظه درونتان به شما خواهد گفت که می توانید بپرید یا نه.در مسیر انتخاب شاخه هنر هم همین امر صادق است.لحظه ای که شما درونا احساس می کنید برای تعالی شخصی نیاز به فعالیت هنری دارید، مغز شما در کسری از ثانیه همه ی هنرهایی که می شناسید را مرور می کند.هرانچه انتخاب کرد و پیشنهاد داد قطعا به درون شما نزدیک تر است.پس اسیر ایده های افراد ناباب نشوید و بهترین شرایط را برای بهترین برداشت فراهم کنید.

در مقاله ای دیگر راجع به خصوصیات ساز حرفه ای توضیح خواهم داد تا معیارهایی برای انتخاب داشته باشد حتی اگر تازه کار هستید.

موفق و پیروز باشد

کاظم ظفر

نوشته بهترین سه تار برای شروع اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

اگر شما نجاری را به‌صورت حرفه‌ای دنبال کرده باشید و اکنون یک کارگاه نجاری داشته باشید مطمئناً می‌دانید که در طول زمان و در هنگام کار و
پس از انجام پروژه مقدار زیادی چوب، تخته، پوشال و خاک‌اره و… باقی خواهد ماند. با توجه به بررسی و جستجوی ما از استادان در شهرهای گوناگون
کشور متوجه این موضوع شدیم که روش استفاده از چوب های پرتی و ضایعات چوب در میان استادکارها متفاوت است

شرایط جغرافیایی و اقتصادی منطقه فعالیت اساتید، در نوع بهره‌گیری از ضایعات چوب متفاوت است در برخی از استان‌ها
با توجه به وجود مرغداری‌های سنتی فراوان، نجارها پوشال حاصل از رندیدن چوب را به قیمت‌های مناسب به مرغدارها می‌فروشند.

خاک‌اره برای تمیز کردن قالب‌های صنعتی

همچنین برخی شرکت‌های صنعتی خاک‌اره حاصل از برش چوب توسط اره فلکه را باقیمتی خوب از نجارها خریداری می‌کنند
از این خاک‌اره برای تمیز کردن قالب‌های صنعتی در برخی موارد استفاده می‌شود. همچنین استفاده‌های بی‌شمار دیگری را می‌توان برای پوشال و خاک‌اره نام برد.

برخی اساتید ضایعات باقیمانده از چوب را در دل بخاری‌های چوب سوز می‌سپارند و در سرمای زمستان کارگاه و محل فعالیت خود را گرم می‌کند.

شاید تصور کنید استفاده از ضایعات چوب محدود به همین موارد است و اگر اندازه زیادی چوب ضایعاتی در کارگاه داشته باشد
سرانجامشان تبدیل‌شدن به آتشی برای گرم شدن است اما در این نوشته تلاش می‌کنیم شما را با بخش‌های
جذاب و پول‌ساز دیگری که می‌توانید با ضایعات چوب کسب درآمد کنید آشنا ‌کنیم.

گندگی و رنده میزی دو دستگاهی هستند که پوشال تولید می کنند.
یک نکته مهم که حاصل تجربه ما در استفاده از پوشال برای حیواناتی مانند مرغ را به شما توصیه می‌کنیم
به هیچ عنوان پوشال را با خاک‌اره مخلوط نکنید. وجود خاک‌اره در داخل پوشال باعث ایجاد بیماری عفونی ریوی در طیور خواهد شد.

 موارد استفاده از ضایعات خاک اره

همان‌طور که در بالا اشاره شد خاک‌اره در کارگاه‌های ریخته گری، شرکت‌های قالب سازی و… استفاده می‌شود
اما می‌توان از خاک‌اره برای استفاده در موارد دیگر هم به کار کرد که در ادامه به موارد بیشتری اشاره خواهیم کرد.

 ساخت تخته فشرده با ضایعات چوب

تخته فشرده از ضایعات و تکه‌های چوب ساخت می‌شود به عبارتی هر بخش از تنه درخت که در زمان تبدیل به الوارهای چوبی
مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و قابلیت ساخت محصول ندارد را به کارخانه‌های ساخت تخته فشرده منتقل می‌کنند تا آن‌ها
را به چیپس‌های بسیار ریز تبدیل کنند و با مخلوط کردن تکه‌های به دست آمده با مواد شیمیایی و چسب‌های مخصوص
آن را به تخته فشرده تبدیل می‌کند.البته ورق ام دی اف هم با همین شیوه ساخته می‌شود.

 ساخت لوازم تزیینی با ضایعات چوب

خویش سازها و علاقه‌مندان به هنرهای چوبی از تکه‌های کوچک چوب که در کارگاه‌های نجاری به‌وفور پیدا می‌شوند
و در برخی موارد تبدیل به آتش خواهند شد، لوازم کوچک تزیینی زیبا می‌سازند. در آیچوب ما ایده‌های بسیار زیادی برای ساخت لوازم تزئینی چوبی منتشر کرده‌ایم.

  ساخت کود ارگانیک با ضایعات چوب

کود ارگانیک یا کود آلی یکی از انواع کودهای است که در کشاورزی مصرف زیادی دارد. این کودها به‌واسطه نداشتن هیچ‌گونه ماده شیمیایی
در ساختار آن از ارزش ویژه‌ای برخوردار هستند و به نسبت کودهای شیمیایی طرفداران بسیار زیادی دارند. کودهای آلی آلایندگی ندارند
و زمین را نرم می‌کنند این نرم شدن زمین شخم زدن آن را بسیار آسان می‌کنند. همچنین کودهای ارگانیک مزه و کیفیت میوه را کاملاً طبیعی
نگه می‌دارند. با استفاده از این کودها محیط زیست به هیچ عنوان آلوده نمی‌شود. اگر به این حوزه از فعالیت‌ها علاقه دارید می‌توانید
ضایعات چوبی کارگاه خود را به کود عالی تبدیل کنید.

 ساخت کربن فعال با چوب های اضافی

اصطلاح زغال فعال شده نشان دهنده یک سری از مواد جذب کننده سطحی, با جنسی زغالی و شکل کریستالی هست
که در ساختار داخلی آن روزنه‌های زیادی وجود دارد.
زغال فعال شده دارای کاربردهای زیادی است, از جمله مصارف آن:
-تصفیه آب‌ها (آب شرب, آب آکواریوم‌ها, آب‌های صنعتی), از نظر رنگ و بو و طعم رنگزدایی از قند و شکر
-بازیافت طلا
-بهسازی رنگ و طعم در نوشیدنی‌ها و آب میوه‌ها
-استفاده در دستگاه‌هایی مثل: تصفیه کننده‌های هوا, خوش بو کننده‌ها, تصفیه کننده‌های صنعتی و…

 ساخت الیاف کربن از ضایعات چوب

لیگنین پلیمر طبیعی است که به استحکام چوب کمک می‌کنند. لیگنین در دیواره سلولی گیاهان وجود دارد و همراه با سلولوز باعث سفتی گیاهان می‌شود.
لیگنین در بیشتر موارد به‌خصوص در کاغذ سازی و تولید اتانول به‌عنوان آشغال و پسمان از خط تولید بیرون می‌شود.
اکنون از سوزاندن این ماده برای تولید بخار برای کارخانه‌ها استفاده می‌شود و یا اینکه آن را به‌عنوان یک آشغال به محل دفن آشغال ارسال می‌کنند.
ولی پژوهشگران به این دست آورد رسیدند که از لیگنین می‌توان به‌عنوان ماده خام برای ساخت الیاف کربن استفاده کنند.

  بیو اتانول تولید شده از چوب

اتانول گونه‌ای الکل است که به‌وسیلهٔ تخمیر قندهای کشاورزی و فرآورده‌های گیاهی تولید می‌شود و به‌عنوان یک سوخت پاک و تجدید پذیر شناخته می‌شود.
این سوخت کاملاً از محصولات بیولوژیک تهیه می‌شود که مایه برابری اکولوژیکی طبیعی می‌شود.

در نتیجه سوختن اتانول، در گرما، بخار آب و اندازه بسیار کمی دی اکسید کربن که برابر سوختن دو شمع است تولید می‌شود و هیچ‌گونه گاز سمی و بدبوی را به وجود نمی‌آورد.

  تولید زغال با اضافه های چوب

با این ماده به‌خوبی آشنا هستید شما می‌توانید به‌جای اینکه ضایعات چوب را آتش بزنید آن را به کارگاه‌های زغال سازی بفروشید.

 کامپوزیت چوب پلاست ساخته شده از خاک اره

کامپوزیت چوب پلاستیک صفحات و الوارهای است که از پلاستیک بازیافت شده و ذرات کوچک چوب یا الیاف ساخته می‌شود.
کامپوزیت چوب پلاستیک چند سالی ست به بازار ایران وارد شده و علاقه‌مندان و استفاده کنندگان مخصوص به خود را دارد.

نوشته خاک اره و ضایعات چوب را چه کار کنیم اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

برای ساخت ابزار آلات موسیقی معمولاً چوب هایی بکار گرفته می شوند که پس از خشک شدن از کیفیت و زیبایی بالایی برخوردار باشند.
همچنین چوب هایی که کمتر مورد حمله آفت ها وقارچ ها قراربگیرند به علاوه فراوانی چوب هم میتواند عامل دیگری برای انتخاب باشد.

در این مقاله قصد داریم چوب های پرکاربرد و محل کاربرد آنهارا در ساز بیان کنیم.

ابتدا باید اشاره کنیم که :
چوب را به دو منظور مورد استفاده قرار میدهیم

اول برای ساخت قسمت های اصلی ساز

مانند کاسه، دسته، جعبه(سنتور)، آرشه، خرک،سیم گیر، گوشی ها، صفحه ها و ….

مانند چوب های:  توت، گردو، افرا، زبان گنجشک،گلابی و…

دوم برای تزئینات ساز

مانند رودسته، تزئینات جعبه سنتور(خاتم کاری،مهر کاری،منبت،معرق،انواع میخ و…..)

چوبهایی که در بخش تزئینات مورد استفاده قرار میگیرند عموما دارای رنگ و بافت خاصی هستند و معمولا کمیاب هستند مانند:

عناب،زرشک، آبنوس، فوفل، پسته، نارنج، پرپل، انواع چوبهای آفریقایی، و…

از گذشته استاد کاران بنا به دلایلی که ذکر شد و برخی عوامل دیگر، انتخاب جنس چوب هر قسمت از ساز را انجام داده اند
و به مرور زمان با تست های عملی انتخاب ها تغییر کرده و میکنند.به هرحال آنها نیز در هر زمان به فراخور عوامل موثر بر سلیقه متقاضیان،
این انتخاب ها گاها محدود و برخی مواقع نیز گسترش یافته است.

نکته بسیار مهم

این است که جنس چوب خصوصا چوب کاسه بر جنس صدا تاثیر مشخص میگذارد. گاهی این تاثیر خوش آیند است
و گاه نه.حتی گذر زمان وتغییر ذائقه شنوایی میتواند جنس صدایی را که یک زمانی مورد پسند نبوده در دوره ای دیگر مورد پسند باشد.

مثلا:در گذشته  اکثر نوازنده های ساز هایی مانند تار و سه تار سازهایی با زنگ بالا را می پسندیدند ولی امروزه زنگ خیلی بالا کمتر مورد پسند است.

نوع چوبهای در دسترس

نمونه دیگر تنوع چوبهای در دسترس می باشد.50 یا 100 سال پیش انواع چوبهای رنگارنگ افریقایی خیلی کمتر از امروز در دسترس بود
و امروز سازنده و نوازنده می توانند به سلیقه خودشان چه ظاهری چه صوتی اقدام به ساخت و سفارش ساز کند.

2 نمونه بالا و نمونه های مشابه که اساتیدسازنده و نوازنده بهتر واقف هستند تاثیر مستقیم در انتخاب چوب دارند.

اما به هر حال هرچیزی قاعده و اصولی دارد و با همه ی آنچه گفته شد،از یک حدودی نمی توان خارج شد.
می توان آزمون کرد اما نمی توان توقع داشت که حتما جواب خوبی گرفت.

کارنیکو کردن از پر کردن است

یک استاد کار ماهر و با تجربه که علم و شناخت خوبی از چوب ها دارد خودش می داند کدام چوب را نمی توان در کدام بخش استفاده کرد.
اما جوانان و افراد کم تجربه که زیر نظر استاد کار نکرده اند یا مدت تعلیمشان کم بوده مجبور هستند تحقیقات و آزمون های زیادی انجام دهند.

نوشته چوب های پرکاربرد در ساز سازی اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

یکی از مهم‌ترین مسائل موجود در صنعت چوب، نحوه‌ی نگهداری کالا در انبار است. چنانچه محیط انبار نتواند انواع محصولات چوبی را از عوامل مخرب نظیر قارچ،
رطوبت و… محافطت کند، ضررهای مالی جبران‌ناپذیری به سرمایه‌گذار وارد می‌شود. ما در این مقاله به بررسی نحوه انبار کردن چوب و نکات مرتبط با آن می‌پردازیم؛.

چگونگی طراحی انبار چوب

مطابق با یک قانون کلی، به‌ازای هر ۱۰۰۰ متر انبار به ۱۰۰ متر فضای اداری نیاز دارید. سایر نکات مهمی که در زمان طراحی انبار چوب
پیش از آگاهی از نحوه انبار کردن چوب باید به آن‌ها توجه کنید، شامل موارد زیر هستند:

۱. کف انبار باید از جنس بتن مسلح باشد تا بتواند فشار ناشی از وزن اجسام را تحمل کند.
به‌علاوه طراحی شیب ملایم به منظور سهولت در شستشو را هم نباید فراموش کرد.

۲. از مصالح غیرقابل اشتعال برای ساخت دیوار و سقف انبار استفاده کنید.

۳. پنجره انبار باید از نوع فلزی و دارای حفاط فلزی و تور سیمی باشد.

۴. حداقل ارتفاع دیوار انبار مسقف باید ۵.۴ متر باشد.

۵. انبار سرپوشیده باید دارای دو در طول و عرض باشد و یکی از آن‌ها به تردد ماشین‌ها اختصاص داده شود.

۶. در محیط انبار چوب از وسایل ارتباطی استفاده کنید تا بتوان بروز مشکلات مختلف از قبیل آتش‌سوزی را به سرعت اطلاع داد.

۷. لامپ‌های روشنایی موجود در محل انبار باید دارای حفاظ باحباب باشند.

۸. تعداد دستگاه‌های تهویه و هواکش باید مطابق با حجم و وسعت انبار تعیین شوند.

لازم به ذکراست که در زمان انبار یک کالا به‌خصوص انبار چوب باید به ویژگی‌های آن محصول توجه شود.

نحوه‌ انبار کردن چوب در محل ساخت

اگر به دنبال نگهداری مصالح ساختمانی از جمله الوا ,در محل ساخت‌وساز هستید، باید نکات مهم زیر را در زمان انبارداری چوب رعایت کنید:

۱. نحوه انبار کردن چوب با فاصله‌ی حداقل ۱۵۰ میلی‌متر از سطح زمین بر روی تیر یا بلوک‌هایی با سطح صاف است.

۲. بین الوارهای مجاور باید حداقل فاصله‌ی ۲۵ میلی‌متری وجود داشته باشد.

۳. الوارهایی با طول مختلف را به صورت جدا انبار کنید.

۴. اگر نگهداری کالا در انبار بیشتر از یک سال طول می‌کشد، باید انتهای تمام الوارها را با قطران ذغال سنگ، واکس میکروکریستالین و رنگ آلومینیومی پوشش دهید تا ترک نخورند.

۵. الوارهایی با طول مشابه را روی هم قرار داده و در بین آن‌ها از موانعی برای جداسازی هرلایه استفاده کنید.

۶. الوارهای بزرگ‌تر را در لایه‌های پایین و الوارهای کوچک‌تر را در لایه‌های بالا قرار دهید. توجه کنید که یکی از دو انتهای پشته را به صورت عمودی قرار دهید.

۷. محیط انبار باید به‌گونه‌ای باشد که الوارها در معرض باد سرد و خشک، باران و نور مستقیم خورشید قرار نگیرند.

۸. پیشنهاد می‌شود که عرض و ارتفاع پشته را در حدود ۱.۵ تا ۲ متر تنظیم کنید.

۹. برای ممانعت از تغییر شکل الوارها در پشته، یک جسم سنگین مثل مقطع چوبی بزرگ یا ورق فلزی را روی آن‌ها قرار دهید.

۱۰. بین پشته‌های مجاور از حداقل فاصله‌ی ۴۵۰ میلی‌متری استفاده کنید.

۱۱. میزان رطوبت انبار را در سطح مشخصی نگه دارید. برای سنجش میزان رطوبت می‌توانید از رطوبت‌سنج استفاده کنید.

اصول انبارداری چوب ساختمانی

در این قسمت از نحوه انبار کردن چوب به بررسی اصول انبارداری چوب ساختمانی می‌پردازیم. مسئله‌ی مهم این است که نکات شرح داده شده
در این بخش، در مورد نحوه‌ی انبار کردن مصالح فولادی در کارگاه و انبار کردن فولاد در محل ساخت هم صدق می‌کند.
لازم به ذکر است که انبارداری در قیمت نهایی محصولات تاثیر می‌گذارد.

ورود کالا به انبار

در این مرحله باید ضمن پذیرش کالا، مقدمات ورود آن به انبار را نیز فراهم کرد.

پذیرش کالا در زمان ورود

در اولین مرحله هر کالایی که وارد انبار سرپوشیده و مسقف می‌شود، از قسمت کنترل و نگهبانی عبور کرده و انباردار شکل و تعداد
آن را بر‌اساس اطلاعات ثبت شده مورد بررسی قرار می‌دهد. در صورت صحیح بودن این موارد، کالا دسته‌بندی شده و به انبار مربوطه ارسال می‌شود. در غیراینصورت، صورت جلسه تنظیم می‌شود.

خروج کالا از انبار

بعد از انبار کردن فولاد سازه‌ای و انبار کردن بلوک‌های بتنی در محل ساخت، چنانچه به آن‌ها نیاز پیدا کردید؛ باید محصول مورد نظر خود را انتخاب کرده
و برای خروج جمع‌آوری کنید. مهم‌ترین نکته‌ای که باید به آن توجه کنید، ثبت سیستمی و بایگانی کالاها است. با این کار، به‌راحتی می‌توان آمار میزان ورودی،
درخواست و مصرف کالا را در اختیار مدیران مربوطه قرار داد.

انتخاب و جمع‌آوری کالا

در این مرحله بعد از ورود به انبار شن و ماسه یا الوارهای چوبی، کالاهای مورد نظر را جمع‌آوری می‌کنند.

بسته‌بندی و تحویل کالا

بعد از صدور مجوز خروج کالا و همزمان با دریافت اطلاعات مربوط به تحویل کالا و وسیله نقلیه، کالا بسته‌بندی شده و برای بارگیری ارسال می‌شود.
در آخرین مرحله باید فهرست موارد بارگیری شده به همراه مشخصات آن‌ها به صورت بارنامه یا فاکتور به مشتری ارائه شود.

اصول نگهداری چوب در کارگاه

در این بخش به بررسی نحوه انبار کردن چوب و نگهداری از آن در کارگاه می‌پردازیم. برای این کار لازم است که به نکات زیر توجه کنید:

۱. نگهداری چوب‌های خیس در خانه یا کارگاه مدت زمان خشک‌شدن آن‌ها را افزایش می‌دهد.
به همین دلیل بهتر است آن‌ها را به دور از نور مستقیم خورشید و بارش باران بر روی زمین قرار دهید.

۲. تعداد زیادی چوب را روی هم انباشته نکنید. با این کار، احتمال آسیب‌دیدن الوارهای زیرین و خم‌شدن آن‌ها افزایش می‌یابد.

۳. چوب‌ها را به صورت عمود قرار دهید. اگر چوب‌های شما کاملاً خشک شده‌اند، می‌توانید برای صرفه‌جویی در فضا آن‌ها را به صورت عمودی ذخیره کنید.

۴. در صورت چیدن الوارها به شکل افقی قانون ۱۶ تا ۱۸ اینچی را رعایت کنید؛ یعنی این که در این فواصل از براکت‌ها برای نگه‌داشتن الوارها استفاده کنید تا خم نشوند.

انبارداری و شرایط نگهداری از ام‌دی‌اف و نئوپان

آشنایی با نحوه انبار کردن چوب نئوپان و ام‌دی‌اف برای تمام افرادی که با این دو محصول سر و کار دارند، ضروری است.
باید بدانید که نئوپان و ام‌دی‌اف در مقابل رطوبت مقاومت چندان بالایی ندارند و در اثر جذب آب دچار افزایش حجم و در نهایت تغییر شکل می‌شوند.
بنابراین، در زمان انبارداری باید به میزان رطوبت موجود توجه کرده و به صورت مداوم آن را کنترل کنید.
نکته‎ی دیگر اینکه برای ممانعت از عرق کردن ام‌دی‌اف و نئوپان در زمان حمل و انبار کردن می‌توان از پارافین استفاده کرد؛
البته میزان پارافین مصرفی بسته به شهر و فصول مختلف سال متفاوت است.

محیط انبار نئوپان و ام‌دی‌اف معمولاً کوچک است؛

بنابراین فروشندگان همواره تلاش می‌کنند تا با بهینه‌ترین روش‌های ممکن این ورق‌ها را دپو کرده و در انبار جای دهند.
برای این کار ورق‌ها به صورت ایستاده و به‌هم چسبیده درون یک رگال قرار می‌گیرند که روش چندان مناسبی نیست؛
چون در اثرگذشت زمان باعث تاب‌برداشتن ورق‌ها می‌شود. برای ممانعت از این مشکل می‌توان از رگال‌های افقی و پالت استفاده کرد.

شرایط انبار و دمای هوای آن

موارد مهم دیگری که باید در زمان نگهداری کالا در انبار به آن توجه کرد، شرایط انبار و دمای هوای آن است.
دمای هوا به صورت مستقیم بر روی ورود و خروج رطوبت اثرگذاشته و هرگونه تغییر ناگهانی در آن می‌تواند باعث تابیدن ورق‌ها شود.

انبار مسقف

به‌هیچ عنوان نباید ام‌دی‌اف و نئوپان را در فضای باز یا زمین‌های بدون سقف انبار کرد؛ چرا که با این کار این دو ورق در معرض انواع عوامل مخرب
از قبیل باران، سرما و گرما و رطوبت قرار می‌گیرند. بعضی از افراد با پوشاندن این ورق‌ها در پلاستیک یا کیسه‌های بزرگ آن‌ها را در فضای باز نگهداری می‌کنند
که کار چندان مناسبی نیست؛ چون در طولانی مدت مانع رد و بدل شدن هوا و در نهایت تاب خوردن و کپک زدن ام‌دی‌اف و نئوپان می‌شود.

نکات مهم درباره چگونگی نگهداری از لوازم چوبی

در این قسمت در نظر داریم به بررسی فوت‌وفن‌های نگهداری از چوب بپردازیم. در واقع شما با رعایت یک سری نکات ساده می‌توانید تا سال‌ها سلامت و زیبایی وسایل چوبی خود را تضمین کنید:

مراقبت از چوب در مقابل حشره چوب‌خوار

در مبلمان‌های چوبی مخصوصاً انواع ساخته شده با چوب گردو، نوعی جاندار موذی به نام کرم چوب وجود دارد.
این مسئله در شهرهای شمالی ایران رواج بیشتری دارد. بنابراین برای جلوگیری از بروز چنین اتفاقی باید به صورت مداوم تمامی قسمت‌ها و شیارهای وسایل چوبی خود را به‌دقت بررسی کرده و در صورت مشاهده سوراخ‌های کوچک از محلول ویژه برای از بین بردن حشره چوب‌خوار استفاده کنید.

افزایش رطوبت محیط در مناطق خشک

وجود رطوبت کافی برای سلامت وسایل چوبی ضروری است. برای این منظور می‌توانید از دستمال‌های نخی نمناک استفاده کنید.

استفاده از روغن براق کننده

استفاده از این روغن‌ها علاوه‌بر زیبایی، باعث افزایش طول عمر وسایل چوبی نیز می‌شود.

آیا میزان موجودی انبار بر روی سرمایه اثرگذار است؟

بله؛ یکی از سخت‌ترین کارهایی که تمام کارگاه‌ها و کارخانه‌های تولید باید انجام دهند، کنترل موجودی انبار است.
این مسئله فقط در مورد چوب صدق نمی‌کند، بلکه انبار کردن آرماتورهای تقویتی، انبار کردن میلگردهای فولادی و انبار مصالح ساختمانی هم کار دشواری است
و همواره باید بین موجودی انبار و میزان محصولات تولید شده تعادل مشخصی وجود داشته باشد.
با رعایت این مسئله و تعریف یک استراتژی فروش مشخص، ظرفیت انبار همیشه در حد مشخصی باقی مانده و در عین حال از پرشدن بیش از اندازه‌ی یا خالی شدن آن جلوگیری می‌شود.

مسئله‌ی مهم دیگری که باید به آن توجه کنید این است که مواد خام اولیه به صورت مستقیم بر روی زنجیره‌ی تولید اثر می‌گذارند؛‌
بنابراین، هرگونه بی‌توجهی به زمان و نحوه‌ی تأمین مواد اولیه‌ی مورد نیاز باعث دلسردی مشتریان دائمی کارگاه تولیدی شما می‌شود.
از طرفی دیگر بالا بودن مقادیر مواد خام اولیه هم اثرات منفی داشته و به سرمایه‌ی شما صدمه می‌زند.
پس همواره باید خرید مواد خام و تأمین موجودی انبار توسط افراد باتجربه و ماهر انجام شود.

جمع‌بندی

چوب یکی از مصالح پرکاربرد است که در ساختمان‌سازی و ساخت وسایل گوناگون مورد استفاده قرار می‌گیرد.
به‌دلیل اهمیت این محصول باید به نحوه انبار کردن چوب توجه ویژه‌ای داشته باشید.
هرگونه بی‌توجهی به اصول انبارداری چوب می‌تواند باعث بروز خسارت‌های مادی و جانی شود.
یکی از راه‌کارهای توصیه شده استفاده از چک لیست انبارداری است که تمام موارد ضروری در آن آمده است

نوشته انبار و اصول انبارداری چوب اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

بعد از اینکه درختان قطع می شوند، قبل از رسیدن به دست مردم یک سری مراحل را باید طی کنند.
محصول نهایی به اشکال مختلفی برش خورده و برای کارهای ساخت ساز به فروش می رسد. چوب خام درختان در مرحله اول بعد از قطع باید خشک شده و رطوبت اضافی آن خارج شود.

این کار باید با دقت فراوان انجام شود زیرا اگر تنه درخت خود به خود خشک شود ترک خورده و برای ساخت دکوراسیون چوبی و ساختمان های چوبی مناسب نخواهد بود.
در این مقاله قصد داریم تا انواع روش های خشک کردن چوب سبز و خام را بررسی کنیم. پس تا انتها همراه ما باشید.

انواع روش های خشک کردن چوب

چوب بعد از اینکه از درخت جدا شد باید فرآیند خشک شدن را طی کند تا قابل استفاده شود. اگر بدون خشک کردن از آن بهره برداری شود عواقب بسیار بدی به دنبال خواهد داشت.
چوب سبز به دلیل داشتن میزان خیلی زیادی آب، سایز آن بعد از خشک شدن تغییر کرده و کوچک تر می شود و کار انجام شده با آن خراب خواهد شد.

چوب سبز حتی برای آتش درست کردن نیز مناسب نیست و به همین علت چوب سبز تا زمانی که خشک نشود کاربرد چندانی در هیچ جایی ندارد.
البته خشک کردن چوب خود یک فرایند بسیار پیچیده است و فقط افراد متخصص و کاربلد و باتجربه قادر به خشک کردن چوب بدون آسیب به آن هستند.

چوب سبز و الوار خام برای هیچ استفاده ای مناسب نیست.

چوب سبز قبل از اینکه از درخت قطع شود برای اینکه خود را با شرایط محیط زیست خود مطابقت دهد
مایعات جذب می کند و از این طریق نیز املاح معدنی را از زمین می کشد و رشد می کند.

زمانی که درخت قطع شود میزان خیلی زیادی آب و مایعات درون سلول های طویل خود دارد. حالا اگر این درخت به حال خود رها شده و رطوبت خود را از دست بدهد
آب رفته و کوچک تر می شود، ترک می خورد و از شکل اولیه خود تغییر حالت می دهد.

این چوب خشک برای کارهای مختلف ساخت و ساز و دکوراسیون چوبی مناسب نیست
و بیشتر برای آتش زدن در شومینه مناسب خواهد بود.

به همین جهت است که چوب سبز باید به روش های به خصوصی خشک شود تا ضمن از دست دادن رطوبت اضافه تغییر شکل و حالت ندهد و ترک نخورد.
دو روش متعارف خشک کردن چوب یکی خشک کردن به روش طبیعی و در فضای باز و دیگری خشک کردن مصنوعی و در کوره است.
هر کدام از این روش ها مزایا و معایب خود را نیز دارند که در ادامه به بررسی آنها خواهیم پرداخت.

خشک کردن چوب به روش طبیعی و در فضای باز

بعد از اینکه الوارها به کارخانجات چوب آورده می شوند ابتدا و قبل از اقدام به خشکاندن، آنها را از نظر نوع و گونه چوب جدا می کنند‌.
هر نوع چوب سطح متفاوتی از رطوبت را دارد و بنابراین هر کدام باید به میزان خاصی رطوبت از دست بدهند. سپس چوب ها را شروع به برش زدن می کنند.

نوع برش های چوب برای کاربردهای مختلف فرق می‌ کند یعنی به عبارت دیگر نوع برش چوب برای کفپوش با برش چوب برای دکوراسیون فرق می کند.
بعد از اتمام عملیات برش چوب و الوار سبز هر نوع برش را به صورت مجزا کنار هم قرار می دهند تا خشک شوند.

 روش خشک کردن چوب به صورت طبیعی بسیار زمان بر است

و به نوع چوب، تراکم، ضخامت و میزان رطوبت چوب بستگی دارد.
این مدت زمان از چند ماه تا یک سال متغیر است. چوب های آماده خشک شدن را با فاصله روی هم قرار می دهند.

این عملیات باید در فضای باز که جریان هوا مدام در چرخش است انجام می گیرد.
برای جلوگیری از ترک خوردن چوب موقع خشک شدن، اطراف برش خورده چوب را با چسب یا صیقل می پوشانند.
این کار را به این دلیل انجام می دهند تا رطوبت به صورت ناگهانی خارج نشده و باعث ترک خوردن چوب نشود.

بعد از اینکه مراحل چسب زدن و روی هم قرار دادن چوب ها تمام شد، روی قسمت بالایی چوب ها را با یک پوشش نایلونی می پوشانند.

چوب ها هم در تمام مدت خشک شدن نباید با زمین تماس داشته باشند زیرا رطوبت زمین بر آنها تاثیر می گذارد.
هر چند روز یکبار وضعیت چوب ها بررسی می شود و میزان رطوبت آنها با رطوبت سنج چک می شود.

نکته مهم راجع به خشک کردن چوب هم به روش طبیعی و هم به روش مصنوعی این است که چوب ها قبل از خشک شدن ابتدا وزن می شوند و میزان رطوبت آنها نیز چک می شود‌.
بعد از خشک شدن باید به وزن خاصی برسند تا معلوم شود مراحل خشک کردن چوب با موفقیت تکمیل شده و نوبت به فرستادن آنها به فروشگاه ها رسیده است.

مزایای خشک کردن چوب به روش طبیعی

خشک کردن چوب به روش طبیعی دارای چند مزیت مهم است. یکی از مزایای آن این است که در آن از انرژی طبیعی استفاده می شود بنابراین به طبیعت آسیبی وارد نمی آید.
چون عملیات خشک کردن چوب بدون نیاز به مصرف انرژی های گرانی مثل برق، گاز و بنزین صورت می گیرد؛
پس در هزینه ها نیز افزایش صورت نمی پذیرد و کارفرما می تواند هزینه هایش را برای مصارف مهم تری به کار بگیرد.

چوب های خشک شده به روش طبیعی از نظر استحکام نیز بهتر هستند و به همین جهت برای مصارف و طراحی های خارجی مثل درب، پنجره، حصار و امثال اینها به کار می روند.
مراقبت و نگهداری از چوب های در حال خشک شدن به صورت طبیعی زیاد نیست و چک کردن آنها گه‌گداری برای مشاهده وضعیت و بررسی روند خشک شدن کافی است.

پس نتیجه می گیریم که صرفه جویی در مصرف انرژی، کم هزینه بودن، استحکام بیشتر چوب پس از خشک شدن و نیاز به مراقبت محدود از مزایای مهم روش خشک کردن چوب به صورت طبیعی است.

معایب روش خشک کردن چوب به صورت طبیعی

البته که خشک کردن چوب به این صورت معایبی هم دارد و یکی از آنها زمان بر بودن این عملیات خشک کردن است.
این پروسه از چند ماه تا یکسال طول می کشد و بنابر این برای افرادی که به سرعت قصد بهره بری از چوب خود را دارند زیاد به صرفه نیست.

یکی دیگر از معایب این روش این است که رویه چوب در بیشتر مواقع ترک ترک می شود و به همین جهت برای مبلمان و دکوراسیون داخلی نمی توان از این چوب ها استفاده کرد.
در حالتی که میزان خیلی زیادی چوب و الوار برای خشکاندن وجود داشته باشد استفاده از روش طبیعی بسیار سخت می شود زیرا ممکن است در صورت عدم توجه کافی به روند خشک شدن، چوب ها به صورت ناهماهنگ خشک شوند و بررسی آن همه چوب در آن واحد کار بسیار دشواری خواهد بود.

خشک کردن چوب به روش مصنوعی و در کوره

یک روش دیگر که نسبت به روش قبلی با سرعت بیشتری انجام می شود خشک کردن چوب در کوره است.
در این روش چوب ها بعد از برش و تقسیم بندی در یک جای دربسته که هوای گرم از هر جهت آن به صورت چرخشی در جریان است نگهداری می شوند.

این روش نسبت به روش قبلی کمی پیچیده تر و دشوارتر است. دمای فضای بسته باید به گونه ای باشد که روی چوب ها زودتر از بخش میانی خشک نشود زیرا اگر این اتفاق بیفتد،
رطوبت حبس شده در داخل چوب سعی به خارج شدن کرده و باعث می شود چوب کاملا ترک بخورد و بی مصرف شود.

معمولا دمای کوره را روی 35 درجه سانتی گراد تنظیم می کنند. این روش مستلزم آن است که معاینه و بررسی روزانه بر کوره و بر چوب ها صورت بگیرد.
این روش خشک کردن مصنوعی که نوع معمول خشک کردن مصنوعی چوب است گرما و انرژی زیادی را نیاز دارد زیرا نه تنها گرما را بازیابی نمی کند
بلکه رطوبت حاصل از چوب را نیز با صرف انرژی زیاد تبخیر و به خارج از کوره می فرستد.
دو نوع دیگر کوره برای خشک کردن چوب وجود دارد که یکی کوره رطوبت زدا و دیگری کوره خلأ است.

در کوره رطوبت زدا

که بسیار هم از آن استفاده می شود گرما در خود کوره بازیافت می شود و رطوبت چوب به شکل آب و بدون صرف انرژی برای تبخیر استخراج می شود.
برای کوره رطوبت زدا از انرژی برق استفاده می شود که با وجود گران تر بودن در مصرف انرژی مقرون به صرفه تر است و همچنین برای محیط زیست
نیز بی خطر تلقی می شود زیرا آلودگی ایجاد نمی کند.

کوره خلأ

نیز نوع دیگری از کوره های خشک کردن چوب است که در آن چوب ها در محیط خلأ قرار گرفته می شوند تا رطوبت آنها گرفته شود.
این روش از دو روش قبلی گران تر است ولی مزیت مهم آن نسبت به دو نوع بالا سرعت زیاد خشک شدن چوب است.

مزایای خشک کردن چوب به روش مصنوعی

یکی از مزایای این روش سرعت بالای بهره برداری از چوب است. کنترل دمای کوره و دقت در تعیین رطوبت مورد نظر چوب از دیگر مزایای آن است.
روش مصنوعی خشک کردن چوب نیز انواع مختلفی دارد که می تواند یک مزیت دیگر آن باشد.

کارفرمایان با توجه  به بودجه و هزینه ای که برای خشکاندن چوب در نظر گرفته اند و همچنین میزان چوبی که دارند می توانند یکی از کوره ها را انتخاب کنند.
چوب هایی که به روش مصنوعی و در کوره خشک می شوند برای ایجاد دکوراسیون داخلی مناسب تر هستند.

معایب خشک کردن چوب به روش مصنوعی

یکی از معایب این روش صرف هزینه بسیار زیاد برای خشک کردن چوب است. در کنار هزینه زیاد اگر از کوره مناسب استفاده نشود،
خشک شدن چوب به همراه صرف انرژی زیاد و آلوده کردن محیط زیست خواهد بود. از دیگر معایب این روش نیاز به کنترل مداوم کوره هست
و در صورت عدم توجه کافی خسارت بدی به چوب ها وارد می شود.

خشک کردن چوب در خانه

شاید برای شما پیش بیاید که درخت بزرگی که در حیاط شما وجود دارد را قطع کنید ولی ندانید که با آن چه کنید.
شاید قرار دادن آن در یک گوشه حیاط که به تنهایی خشک شود و از آن برای سوزاندن و تهیه ذغال استفاده کنید ایده بدی نباشد.
اما قطعا با خشک کردن صحیح آن می توانید استفاده های دیگری هم از آن داشته باشید و در تهیه دکورهای چوبی زیبا از آن بهره ببرید.

ابتدا با کمک یک اره برقی تنه درخت را به قطعات کوچک تر برش بزنید. حالا مقداری چسب را با آب مخلوط کنید و به قسمت های برش خورده چند لایه بمالید.
اگر عجله ای ندارید می توانید چوب ها را با فاصله روی هم بچینید و چند ماه صبر کنید تا خشک شوند.

شما همچنین می توانید یک کوره در گاراژ منزل درست کنید به این روش که چند بخاری و پنکه در قسمت های مخالف گاراژ قرار دهید
و چوب ها را همانجا طوری که هوای گرم بین تمام چوب ها در چرخش باشد قرار دهید. مراقب آتش سوزی باشید و احتیاط کنید.
قبل از خشک کردن چوب آن را وزن کنید و هر روز این کار را مجدد تکرار کنید تا جایی که دیگر وزن چوب ها تغییری نکند.

برای قطعات چوب کوچکتر شما می توانید از فر گاز نیز به عنوان کوره استفاده کنید.
بعد از خشک کردن چوب ها می توانید انواع دکورهای چوبی و دکوراسیون چوبی زیبا را بسازید و از آنها لذت ببرید.

عیب و نقص های ایجاد شده در چوب بعد از خشک شدن غیر اصولی

همانطور که قبلا نیز بیان کردیم اگر چوب به روش ناصحیح خشک شود در آن عیب و نقص هایی اغلب جبران ناپذیر ایجاد می شود.

کمانی شدن چوب که در نتیجه خشک شدن رویه قبل از مغز چوب است که در این حالت چوب به شکل یک کمان در می آید.

ساغری شدن چوب که در آن تو رفتگی در وسط ایجاد می شود و حاشیه طولی چوب ها رو به سمت داخل منحرف می شود.
برای روشن شدن مطلب یک لوله را در نظر بگیرید که آن را از طول به دو نیمه تقسیم کنید. چوب ساغری شبیه به نیمه بریده شده لوله است.

چوب کندویی که مغز چوب به شکل کندوی عسل ترک ترک می خورد که در این حالت چوب غیرقابل مصرف می شود.

تاب خوردگی چوب که در آن چوب از قسمت های مختلف پیچ و تاب می خورد.

حالت های دیگری مثل شقه شقه شدن قسمت رویی چوب، تغییر رنگ و سخت شدن نیز در طی فرآیند خشک شدن چوب ممکن است اتفاق بیفتند.

با برخی مشکلات مثل کمانی شدن و ساغری شدن می توان کنار آمد و در حین کار با میخ و بست آنها را صاف کرد ولی عیب هایی مثل کندویی شدن
را نمی توان اصلاح کرد و این چوب ها برای سوزاندن و یا برای تهیه الوار درجه پایین به کارخانجات فرستاده می شوند.

نوشته انواع روش های خشک کردن چوب اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

چوب یکی از مصالحی است که کاربرد گسترده ای در جهان دارد.

اکثرا چوب را به صورت اره شده تهیه می کنند اما تعداد کمی از ما پروسه ی تولید الوار چوب آگاهی داریم.

بريدن چوب

قطع و برش درختان اولين مرحله در استحصال چوب مي باشدو كيفيت آن تا حد زيادي به ظاهر و ساختمان درخت در جنگل ، و نیز به زمان قطع درخت بستگي دارد .
هر گونه درخت نيز زمان مخصوص به خود را برای قطع دارد، مثلا براي آكاسيا بيست سال وبراي بيرچ چهل سال و براي درخت بلوط حداقل هشتاد و حد اكثر دويست سال ،
سن مناسبي براي قطع تشخيص داده شده است . اگر درختي زود تر از زمان قطع مناسب قطع شود ممكن است چوب آلات استحصال شده از آن نرم و در برابر حشرات
آسيب پذير تر و مستعد براي برخي معايب فيزيكي باشند.

از طرف ديگر اگر درخت بسيار دير تر از فصل قطع بريده شود ممكن است چوب آن بيمار يا حتي پوسيده باشد.
از آنجا كه شيره گياهي در رشد و افزايش چوب درخت نقش دارد ، درختان مرده كه هنوز قطع نشده اند نيز فاقد ارزش لازم مي باشند . اره كردن يا چهار تراش كردن
گرده بينه ها با روشي كه كمترين ضايعات را داشته باشد روشهاي مختلف زير براي تبديل چوب آلات الواري ميباشند.

 قطع و برش درختان

قطع درختان از پائيز آغاز و تا قبل از رسيدن بهار ادامه دارد.  به علت اينكه شيره در اين هنگام فعال نيست ,احتمال اينكه نبود آن بر بافتها اثر كند و باعث هجوم حشرات شود ,كمتر است .
به عبارت ديگر در اين وقت جدا كردن پوست از برون چوب ساده تر است . اگر كنده و بخشهايي از  ريشه مورد نياز باشد , مي توان درخت را ريشه كن كرد و در نتيجه بيشينه طول تنه بدست مي آید
در غير اين صورت مي توان آن را از پايه با تبر , اره يا ابزار ديگر بريد . هنگامي كه درخت مي افتد ,شاخه ها و در بيشتر موارد پوست براي خشك كردن جدا مي شوند .
بعد از افتادن درختان به سرعت و سهولت به انبارهايي كه بايد در طول زمستان ذخيره شوند منتقل مي شوند تا در بهار وتابستان بتوان بر روي آنها كار كرد.

تبديل تنه ها به الوار

اره كردن يا چهار گوش بريدن تنه به روشي انجام مي شود كه كمترين تلف را داشته باشد . در اينجاراههاي گوناگون تقسيم تنه ها ذكر مي گردد :

الوارهایی که برای ساخت و ساز استفاده می شود از تنه بیش از ۲۰۰۰ گونه مختلف درخت در سراسر جهان، با چگالی و میزان رطوبت متفاوت به دست می آیند. علاوه بر این عوامل، روش برش تنه درختان تعیین کننده کارایی و ویژگی های نهایی هر قسمت از چوب است.

بخش های مختلف تنه

تنه ی درخت عمدتا از فیبرهای سلولوزی و لیگنین تشکیل شده است. بخش های مختلف تنه از بیرون به داخل به این ترتیب است:

پوسته:

لایه های نامنظم از سلول های مرده که از لایه های داخلی حفاظت می کنند.

کامبیون (لایه زاینده و آبکش چوب):

لایه بعد از پوسته که سلول های جدید تولید می کند و هر سال به قطر تنه اضافه می کند.

نرم چوب:

چوب جوان، تمیز و در حال رشد با میزان رطوبت بالا و لیگنین کم.

مغز چوب:

چوب بالغ، تیره و خشن تر به دلیل میزان لیگنین بالا

مغز:

قسمت مرکزی تنه که بسیار خشن و چسبناک است و هیچ رطوبتی ندارد.

هنگام دسته بندی چوب به منظور ساخت و ساز بر اساس سختی چوب (چه برای چوب های نرم و چه چوب های سخت) تعیین نسبت نرم چوب به مغز چوب بسیار مهم است.
چوب های نرم معمولاً ارزان تر و کار کردن با آن ها آسان تر است اما مقاومت آنها کم می باشد در حالی که چوب های سخت مقاومت بیشتری دارند اما گران تر هستند.

پرکاربرد ترین برش های چوب

Rift Sawn

در این روش، برش عمود بر حلقه های سالیانه چوب زده می شود. الیاف چوب نمایان است و چوب دچار پیچ خوردگی و ترک خوردگی های طولی نمی‌شود
اما مقدار بیشتری از چوب نسبت به سایر روشهای برش هدر می رود.

Quarter Sawn

برش موازی بر ۴ محور تنه زده می شود. قطعات دچار پیچ خوردگی نمی شوند و در این روش تعداد حلقه های سالیانه زیاد و کاملا واضح است.

Flat Sawn/Live Sawn

علیرغم اینکه قطعات به دست آمده به دلیل داشتن درصد معینی از مغز چوب و نرم چوب دارای کیفیت بالایی نیستند اما این روش به طور گسترده ای استفاده می شود.
قسمت مرکزی که بر روی هسته منطبق می شود ممکن است دچار شکستگی شود و ما بقی چوب نیز مستعد خمیدگی است.

Parallel Boards

این روش شباهت زیادی باFlat Sawn  دارد اما در این روش قطعات از بخش های کوچکتری بریده می شوند و کمتر دچار شکستگی و خمیدگی می شوند.

Cantibay Method

در این روش الوار های عریض تری به دست می آیند و قسمت های کمتری از چوب هدر می رود و در عین حال هسته تنه حذف می شود.

Whole Piece

در این روش با حذف پوسته حداکثر قسمت های چوب استفاده می شود و قطعه بدست آمده یک کنده مربعی است.

Cross Cut

در این روش با استفاده کامل از مغز چوب قطعات مقاومی بدست می آید و از نرم چوب باقیمانده قطعات کوچکتر بریده می شود.

نوشته روش های برش چوب و فصل برش اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

در علم چوب شناسی برای سهولت، کار گیاهان چوبی را به دو گروه قراردادی زیر تقسیم می‌کنند

 گروهA
سوزنی برگان
گروهB
پهن برگان

البته در تقسیم بندی فوق استثنائاتی نیز وجود دارد به طور مثال کونیفر که به معنی مخروط داران است و سوزنی برگان اطلاق می‌شود
در واقع قالب گونه های سوزنی برگان از جمله نوئل کاج و غیره دارای میوه مخروطی هستند ولی جنس هایی مانند ژنو ریه و سرخدار که در جنگل های کشور ما نیز وجود دارند فاقد میوه مخروطی می باشند.

درباره اصطلاح نرم چوب نیز با وجود اینکه چوب اغلب درختان این گروه نسبتاً نرم می باشد ولی درختانی مانند ارس یکی از مهمترین درختان جنگلی ایران می باشد دارای چوب سخت است .

در مورد گروه B اولین اصطلاحات مذکور در طبقه بندی فوق که به معنی برگ پهن می باشد مطلق نبوده چنانکه گونه های گز دارای برگهای بسیار ریز هستند
ثانیاً اصطلاح سخت چوب ها در بعضی گونه‌ها دور از حقیقت به نظر می رسد ، درخت نمدار که نام آن معروف نرمی چوبش می باشد.

 پراکندگی سوزنی برگان و پهن برگان

یک اختلاف عمده سوزنی برگان و پهن برگان اختلاف اساسی سوزنی برگان و پهن برگان از نظر گیاه شناسی به دلیل عدم یا وجود تخمدان و تراکئید می باشد
اما از نظر یک متخصص چوب شناسی اختلافات زیر در بین سوزنی برگان و پهن برگان دیده می‌شود

 اختلاف عمده سوزنی برگان و پهن برگان

اختلاف اساسی سوزنی برگان و پهن برگان از نظر گیاه شناسی به دلیل عدم یا وجود تخمدان و تراکئید می باشد
اما از نظر یک متخصص چوب شناسی اختلافات زیر در بین سوزنی برگان و پهن برگان دیده می‌شود

 پراکندگی

سوزنی برگان از پهن برگان قدیمی تر هستند و از میلیون ها سال قبل در قالب نقاط زمین تشکیل جنگل های انبوه را می دادند
این گونه ها به واسطه مقاومت بالا در برابر شرایط سخت جوی در عرض‌های جغرافیایی بالا و نزدیک به قطب جنگل هایی را به وجود آورده اند
که از آن نمونه می‌توان به جنگل‌های نوئل کاج ونراد در روسیه اشاره نمود.
ولی پهن برگان در برابر شرایط جوی بسیار حساس می باشند این گونه ها جنگل هایی را از نزدیکی خط استوا به دلیل شرایط بسیار مطلوب رشد تا مناطق معتدله و مدیترانه ایجاد نموده اند
با این وجود عده معدودی از سوزنی برگان در مناطق استوایی هم دیده می شوند به طوری که یک گونه ارس در کنیا دیده می شود.

 تولید مثل

قالب درختان سوزنی برگ به روش جنسی یعنی به وسیله بذر زادآوری می‌کنند و فقط معدودی از آنها مانند سرو خمره ای و کالیتریست می توانند به وسیله غیر جنسی نیز مانند پاجوش تکثیر نمایند
در صورتی که پهن برگان اغلب هم به روش جنسی و هم به روش غیر جنسی ازیادمیکنند

شکل درخت

درختان سوزنی برگ اغلب دارای ساقه ای راست می باشند که تا جوانه انتهایی ادامه دارد ولی ساقه اغلب پهن برگان در محل تاج و حتی در قسمت های پایین تر مشاهده می‌شود.

به طور کلی ضریب شکل در سوزنی برگان بزرگتر از پهن برگان است و به همین دلیل در موقع استحصال چوب افت کمتری تولید می کنند
و از طرف دیگر چون ساقه سوزنی برگان اغلب مستقیم‌تر و بدون انحنا میباشد برای تیرهای تلفن و تلگراف و شمع‌های معدن و الیاف بلند و مناسب آنها برای صنعت کاغذ سازی بیشتر از پهن برگان مورد استفاده قرار می گیرد

 نیاز درخت

سوزنی برگان به طور کلی کم نیاز تر از پنج برگ آن می باشند به طوری که در ارتفاعات بالا مناطق سردسیر با خاکهای فقیر تولید چوب های متراکم و بسیار مقاوم با جرم ویژه بالا و مناسب برای مصارف مقاومتی و استحکامی می‌نمایند

مشخصات چوب

مزایای سوزنی برگان

چوب سوزنی برگان همانطور که گفته شد اغلب سبک و نرم بوده و به‌خوبی رنده می شود و به اصطلاح نجاران خوشبو می باشد
و ماشین های چوب برای آنها ساده تر و ارزان قیمت تر است از طرف دیگر چوب این گونه زودتر و بهتر از چوب پهن برگان خشک میشود
و از همه مهمتر آنکه چوب سوزنی برگان دارای مصارف زیادی می‌باشد چنانکه در کاغذ سازی شمع معادن جعبه سازی خانه سازی هواپیماسازی وسایل موسیقی
قالب بتون وغیره از چوب این گروه درختان استفاده می شود.

معایب سوزنی برگان

باوجود این چوب سوزنی برگآن دارای معایبی نیز می‌باشدچنانکه به واسطه داشتن مواد رزینی به خوبی لاک والکل نمی پذیرندو دراصطلاح پرداخت نمیشوند
وچون اغلب شاخه های مرده آنهامدتی درروی ساقه باقی می ماند اینگونه چوبها دارای گره های مرده زیادتری هستند که درمباحث بعد بیشتر دراین رابطه توضیح داده خواهدشد.

مزایای پهن برگان

اما در چوب پهن برگان باید گفت که این گروه چوب ها اغلب دارای رنگ ها و نقوش متنوع می باشد و به همین دلیل در صنایع مبل سازی و تزئینات ساختمان ها
مورد استفاده قرار می‌گیرند اغلب آنها به خوبی لاک و الکل می پذیرند و به آسانی پرداخت می‌شوند ولی عیب بزرگ پهن برگان این است
که هر کدام از آنها دارای مصارف محدودی هستند چنانکه چوب گردو در ایران در درجه اول به مصرف مبل سازی و روکش گیری و به طور محدود برای قنداق تفنگ و قالب کفش به کار می رود .

معایب پهن برگان

به طور کلی چوب پهن برگان سخت تر و سنگین تر از چوب سوزنی برگان می باشند و به همین دلیل گونه‌های بسیار مهمی از چوب پهن برگان به خصوص از پهن برگان
مناطق استوایی کمتر مورد استفاده قرار می گیرند حتی در کشور ما نیز چوب های مانند انجیلی به واسطه همین سختی و سنگینی مورد استفاده زیادی ندارد
و ابزارهای قطع این قبیل درختان نیز گران قیمت می باشد.

نقوش چوب

ظاهر و نقوش چوب یکی از فاکتورهای بسیار مهم در کاربرد بازارپسندی و شناسایی آن میباشد عوامل متعددی از جمله نوع برش روی گرده بینه،
ساختمان آناتومیکی چوب،رویشگاه، شرایط محیطی و مواد استخراجی در تعیین نقش چوب تاثیر دارند.
شناسایی نوع چوب از روی ظاهر آن به سادگی امکان پذیر نمی باشد حتی متخصصان علوم چوب بدون بررسی میکروسکوپی قادر به تشخیص نوع چوب در برخی موارد نمی باشند
و آن بدین دلیل است که چوب در شرایط مختلف رفتارهای متفاوتی از خود نشان داده و سبب تغییر رنگ و بافت می گردد
بدین سبب دربسیاری از موارد در مورد این ماده نمی‌توان با قطعیت اظهارنظر نمود.

نوشته انواع چوب ها اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.