سه‌تار یکی از سازهای سنتی ایرانی با صدای لطیف و دل‌نشین است که جایگاه ویژه‌ای در موسیقی کلاسیک ایران دارد. در این مقاله به بررسی اجزای سه‌تار و عملکرد هر بخش در تولید و تقویت صدا می‌پردازیم.

 اجزای اصلی ساز سه‌تار

• کاسه سه‌تار (طنین‌ساز) کاسه سه‌تار معمولاً از چوب درخت توت یا گردو ساخته می‌شود و وظیفه اصلی آن تقویت صدای سیم‌ها است. این بخش به دو صورت یک‌تکه یا ترکه‌ای ساخته می‌شود و نقش مهمی در کیفیت طنین دارد.
• صفحه رویی سه‌تار صفحه‌ای نازک از چوب که روی کاسه قرار می‌گیرد و دارای سوراخ صداست. این صفحه نقش کلیدی در خروج و طنین صدا دارد و کیفیت آن تأثیر مستقیم بر شفافیت صوتی ساز دارد.
• دسته سه‌تار دسته محل قرارگیری پرده‌ها و سیم‌هاست. معمولاً از چوب گردو ساخته می‌شود و حدود ۲۸ پرده روی آن بسته می‌شود. این پرده‌ها امکان اجرای ربع‌پرده‌ها در موسیقی ایرانی را فراهم می‌کنند.
• سرپنجه و گوشی‌ها در انتهای دسته قرار دارد و محل نصب گوشی‌هاست. گوشی‌ها برای کوک کردن سیم‌ها استفاده می‌شوند و نقش مهمی در تنظیم کشش سیم‌ها دارند.
• شیطانک سه‌تار قطعه‌ای کوچک در ابتدای دسته که سیم‌ها از روی آن عبور می‌کنند. وظیفه آن تنظیم ارتفاع سیم‌ها و انتقال ارتعاشات به دسته است.
• سیم‌های سه‌تار سه‌تار امروزی دارای چهار سیم است. سیم چهارم توسط مشتاق علی‌شاه اضافه شد و به نام سیم مشتاق شناخته می‌شود.
• خرک سه‌تار خرک روی صفحه قرار دارد و سیم‌ها از روی آن عبور می‌کنند. این قطعه ارتعاشات سیم‌ها را به کاسه منتقل کرده و در تولید صدای ساز نقش اساسی دارد.
• سیم‌گیر سه‌تار وظیفه ثابت کردن سیم‌ها در یک سر ساز را بر عهده دارد و امکان ایجاد کشش با کمک گوشی‌ها را فراهم می‌کند.
• گوشی‌های سه‌تار سر دیگر سیم‌ها به گوشی‌ها متصل می‌شود. گوشی‌ها مانند پیچ عمل کرده و میزان کشش سیم‌ها را تنظیم می‌کنند. این فرآیند همان کوک سه‌تار است و ثابت نگه داشتن کوک نیز از وظایف مهم گوشی‌هاست.

نوشته ساختمان سه‌تار اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

تاریخچه سه تار: سفری از گذشته تا امروز

سه تار، این ساز دلنشین ایرانی، ریشه‌های عمیقی در تاریخ و فرهنگ این سرزمین دارد. اگرچه شکل امروزی آن حاصل تحولات و تغییرات بسیاری در طول زمان است، اما می‌توان ریشه‌های آن را در سازهای باستانی مانند تنبور و دوتار جستجو کرد.

ریشه‌های باستانی

قدیمی‌ترین نمونه‌های سازهایی شبیه به سه تار را می‌توان در نقاشی‌های دیواری برخی از تمدن‌های باستانی مانند مصر یافت که قدمتی چند هزار ساله دارند. البته این سازها از نظر شکل و ساختار با سه تار امروزی متفاوت بوده‌اند، اما نشان می‌دهند که ایده ساخت سازهای زهی و مضرابی از دیرباز در ذهن بشر وجود داشته است.

تحولات تاریخی

سه تار در طول تاریخ خود، تحولات بسیاری را تجربه کرده است. برخی از مهم‌ترین این تحولات عبارتند از:

• افزودن سیم چهارم: یکی از مهم‌ترین تغییرات در تاریخ سه تار، افزودن سیم چهارم به آن بود. این تغییر به مشتاق علیشاه کرمانی نسبت داده می‌شود و به همین دلیل، سیم چهارم را سیم مشتاق نیز می‌نامند.
• توسعه تکنیک‌های نوازندگی: با گذشت زمان، تکنیک‌های نوازندگی سه تار نیز پیچیده‌تر و متنوع‌تر شده‌اند. نوازندگان بزرگی مانند میرزا عبدالله، درویش خان و ابوالحسن صبا نقش مهمی در توسعه این تکنیک‌ها داشته‌اند.
• تبدیل شدن به سازی محبوب: در گذشته، سه تار بیشتر در میان طبقه اشراف و هنرمندان رواج داشت. اما با تلاش استادانی مانند میرزا عبدالله، این ساز به تدریج در میان مردم عادی نیز محبوب شد و به یکی از سازهای اصلی موسیقی ایرانی تبدیل شد.

سه تار در موسیقی ایرانی

امروزه سه تار یکی از مهم‌ترین سازهای موسیقی ایرانی است و در بسیاری از سبک‌های موسیقی ایرانی از آن استفاده می‌شود. صدای گرم و لطیف سه تار، آن را به سازی مناسب برای اجرای موسیقی‌های صوفیانه، کلاسیک و حتی برخی از سبک‌های موسیقی مدرن تبدیل کرده است.

ویژگی‌های منحصر به فرد سه تار

• صدای گرم و لطیف: صدای سه تار بسیار دلنشین و آرامش‌بخش است و به همین دلیل، برای اجرای قطعات آرام و ملایم بسیار مناسب است.
• قابلیت اجرای تکنیک‌های متنوع: سه تار به دلیل ساختار خاص خود، قابلیت اجرای تکنیک‌های متنوعی را دارد. از جمله این تکنیک‌ها می‌توان به مضراب‌کوبی، پرده‌گیری و ویبراسیون اشاره کرد.
• حجم صدای مناسب: صدای سه تار نسبت به سازهای دیگر مانند تار، حجم کمتری دارد. اما همین حجم صدای کم، به سه تار لطافت و ظرافت خاصی بخشیده است.

نتیجه‌گیری

سه تار، میراثی گران‌بها از موسیقی ایرانی است که در طول تاریخ تحولات بسیاری را تجربه کرده است. این ساز با صدای گرم و لطیف خود، همچنان جایگاه ویژه‌ای در دل موسیقی‌دوستان دارد و به عنوان یکی از نمادهای موسیقی ایرانی شناخته می‌شود.

آیا می‌خواهید در مورد یک جنبه خاص از تاریخچه سه تار بیشتر بدانید؟

نوشته پیشینه ی تاریخی سه تار اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

ساخت سه‌تار بیش از یک مهارت فنی است؛ این مسیر تلفیقی از تجربه، دقت و عشق به موسیقی ایرانی است. کتاب «از چوب تا صدا» حاصل سال‌ها تجربه عملی و کارگاهی در زمینه سازسازی است و هدف آن ارائه یک راهنمای جامع و حرفه‌ای برای ساخت سه‌تار است.

این کتاب مراحل ساخت سه‌تار را از انتخاب چوب خام، طراحی دقیق، مهندسی صدا، پرداخت نهایی، کنترل کیفیت، مدیریت تولید و برند شخصی سازنده پوشش می‌دهد. هر علاقه‌مند می‌تواند با تکیه بر این راهنمای استاندارد و عملی، مسیر یادگیری حرفه‌ای خود را به صورت گام‌به‌گام و کاربردی طی کند.

«از چوب تا صدا» یک پروژه بلندمدت است که تجربه‌های کارگاهی و دانش عملی ساخت سه‌تار سنتی ایرانی را به شکل ملموس ارائه می‌کند. هر فصل، یک نقشه راه یادگیری سازسازی است که هیچ نکته‌ی مهمی در مسیر آموزش از قلم نیفتاده است.

نکات استفاده از محتوا

• استفاده آموزشی و کارگاهی از مطالب کاملاً آزاد است

• کپی کامل محتوا، انتشار در کتاب یا سایت‌های دیگر بدون اجازه کتبی ممنوع است

• ارجاع و لینک‌دهی با ذکر منبع مجاز و تشویق شده است

امیدواریم این کتاب نه تنها دانش فنی شما را در ساخت سه‌تار ارتقا دهد، بلکه شوق و خلاقیت در سازسازی سنتی ایرانی را نیز زنده نگه دارد.

با احترام و آرزوی موفقیت،
کاظم ظفر
سازنده سه‌تار و مؤلف کتاب

نوشته مقدمه | کتاب «از چوب تا صدا» | آموزش ساخت سه‌تار اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

نویسنده: کاظم ظفر – سازنده سه‌تار
وب‌سایت: https://setarzafar.ir
اینستاگرام: https://instagram.com/setarzafar

سلام به علاقه‌مندان موسیقی ایرانی و همراهان کارگاه سه‌تار ظفر.

من کاظم ظفر هستم و از امروز یک پروژه‌ی بلندمدت و بسیار مهم را آغاز می‌کنم؛ پروژه‌ای که نتیجه سال‌ها تجربه، تحقیق و کار عملی در ساخت سه‌تار است. این مجموعه را «از چوب تا صدا» نام‌گذاری کرده‌ام، چون هدف آن ارائه یک مسیر کامل از انتخاب چوب خام تا رسیدن به صدای نهایی ساز است.

هدف این مجموعه
این مجموعه قرار است در آینده تبدیل به یک مرجع آموزشی جامع در زمینه ساخت سه‌تار شود؛ چیزی در حد یک کتاب کامل.
تمام مراحل ساخت سه‌تار را با جزئیات عملی، علمی و تجربی توضیح می‌دهم، از جمله:

سرفصل ها

• فصل ۱: چرا و چگونه وارد مسیر ساخت سه‌تار شویم؟
• فصل ۲: آشنایی با ابزار، فضای کار، و طراحی کارگاه
• فصل ۳: شناخت چوب – انتخاب، برش و انبارداری
• فصل ۴: مراحل ساخت کاسه
• فصل ۵: ساخت دسته و اتصال آن به کاسه
• فصل ۶: صفحه و ساختار صوتی
• فصل ۷: پرداخت نهایی، رنگ و پوشش
• فصل ۸: ساخت خرک،  نصب سیم و کوک اولیه
• فصل ۹: کنترل کیفیت و تنظیم نهایی
• فصل ۱۰: مدیریت تولید و ثبت فرآیند
• فصل ۱۱: مهندسی صدا
• فصل ۱۲: بازاریابی، برند شخصی و فروش
• فصل ۱۳: فرم‌ها، نمودارها و ابزارهای مدیریتی

این مجموعه همراه با متن، عکس و نکات تخصصی در سایت من منتشر می‌شود:
https://setarzafar.ir

سیاست حق‌نشر (Copyright)

برای جلوگیری از سوءاستفاده و انتشار این مطالب به نام دیگران، موارد زیر را شفاف اعلام می‌کنم:

1. حق چاپ و انتشار محتوای مجموعه «از چوب تا صدا» متعلق به من، کاظم ظفر، است.

2. استفاده شخصی، آموزشی و کارگاهی از مطالب آزاد است.

3. اما بازنشر یا انتشار این مطالب بدون ذکر منبع، یا چاپ آن‌ها به نام فرد یا مجموعه دیگر، مجاز نیست.

4. بازنشر بخش‌هایی از مطالب فقط با ذکر منبع زیر آزاد است:
   منبع: کارگاه سه‌تار ظفر – https://setarzafar.ir

5. هرگونه استفاده تجاری یا چاپ در قالب کتاب نیازمند اجازه کتبی است.

چرا این کار را انجام می‌دهم؟

زیرا بسیاری از استادان قدیمی، دانش ارزشمند خود را ثبت نکردند و این تجربه‌ها از بین رفت.
من می‌خواهم آنچه آموخته‌ام را برای نسل امروز و آینده ثبت کنم تا این هنر ظریف و عمیق باقی بماند.

دعوت به همراهی

اگر به سازسازی، شناخت چوب، آکوستیک یا روند شکل‌گیری صدای یک ساز علاقه دارید، این مسیر را همراه من طی کنید.
قدم‌به‌قدم از چوب خام تا صدای جان‌دار سه‌تار.

دسترسی به مجموعه و پست‌های جدید همیشه از طریق سایت امکان‌پذیر است:
https://setarzafar.ir

و برای دنبال کردن اخبار، نمونه‌کارها و تصاویر کارگاه:
https://instagram.com/setarzafar

نوشته معرفی مجموعه «از چوب تا صدا» – پروژه‌ای برای ثبت کامل هنر ساخت سه‌تار اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

ساخت سه تار، نیازمند دقت، حوصله و مجموعه ای از ابزار و مواد خاص است. در ادامه، به برخی از مهم ترین ابزار و مواد مورد نیاز برای ساخت این ساز دلنشین اشاره می‌کنیم:

چوب‌ها

چوب چیست

ساختار داخلی چوب

چوب، ماده‌ای طبیعی و زنده است که از تنه درختان به دست می‌آید. ساختار داخلی چوب بسیار پیچیده و جالب است و درک آن به ما کمک می‌کند تا بهتر از این ماده طبیعی استفاده کنیم.

اجزای اصلی چوب

چوب از سه جزء اصلی تشکیل شده است:

1. سلولز: سلولز اصلی‌ترین جزء سازنده دیواره سلولی گیاهان است و به چوب استحکام و مقاومت می‌دهد.
2. لیگنین: لیگنین ماده‌ای چسبنده است که سلول‌های چوبی را به هم متصل می‌کند و به چوب سختی و مقاومت در برابر پوسیدگی می‌دهد.
3. همی سلولز: همی سلولز نوعی قند پیچیده است که به همراه سلولز و لیگنین در دیواره سلولی گیاهان وجود دارد.

حلقه‌های رشد درخت

اگر تنه درختی را به صورت عرضی برش دهیم، حلقه‌های متحدالمرکزی را مشاهده می‌کنیم که به آن‌ها حلقه‌های رشد می‌گویند. هر حلقه نشان دهنده یک سال رشد درخت است. بخش روشن‌تر هر حلقه نشان دهنده رشد سریع‌تر در بهار و تابستان و بخش تیره‌تر نشان دهنده رشد کندتر در پاییز و زمستان است.

قسمت‌های مختلف چوب

چوب به طور کلی به دو بخش اصلی تقسیم می‌شود:

• چوب درون (Heartwood): این بخش از چوب قدیمی‌تر و تیره‌تر است و سلول‌های آن مرده‌اند. چوب درون نقش پشتیبانی از درخت را دارد و در برابر پوسیدگی مقاوم‌تر است.
• چوب برون (Sapwood): این بخش از چوب جوان‌تر و روشن‌تر است و سلول‌های آن زنده هستند. چوب برون وظیفه انتقال آب و مواد غذایی در درخت را بر عهده دارد.

ساختار میکروسکوپی چوب

اگر یک تکه چوب را زیر میکروسکوپ قرار دهیم، سلول‌های مختلفی را مشاهده می‌کنیم که به صورت منظم کنار هم قرار گرفته‌اند. این سلول‌ها وظایف مختلفی مانند انتقال آب و مواد غذایی، ذخیره مواد و ایجاد استحکام را بر عهده دارند.

اهمیت شناخت ساختار چوب

شناخت ساختار داخلی چوب به ما کمک می‌کند تا:

• چوب مناسب را برای کاربردهای مختلف انتخاب کنیم: مثلاً چوب‌های سخت برای ساخت مبلمان و چوب‌های نرم برای ساخت کاغذ مناسب‌تر هستند.
• نحوه خشک کردن و نگهداری چوب را به درستی انجام دهیم: خشک کردن نادرست چوب می‌تواند باعث ترک خوردگی و تغییر شکل آن شود.
• روش‌های مختلف فرآوری چوب را بهتر بشناسیم: فرآیندهایی مانند رنگ‌آمیزی، روکش کردن و لاک زدن بر اساس ساختار چوب انجام می‌شوند.

کاربردهای چوب در زندگی روزمره

چوب به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد خود، در صنایع مختلفی کاربرد دارد. برخی از مهم‌ترین کاربردهای چوب عبارتند از:

• صنعت ساختمان: ساخت خانه‌ها، مبلمان، در و پنجره
• صنعت کاغذسازی: تولید کاغذ
• صنعت بسته‌بندی: ساخت جعبه و پالت
• صنعت موسیقی: ساخت سازهای موسیقی مانند گیتار، ویولن، پیانو و سه تار
• صنعت هنر: مجسمه‌سازی، معرق‌کاری، منبت‌کاری

به طور خلاصه، چوب یک ماده طبیعی و پیچیده است که ساختار داخلی آن نقش مهمی در خواص و کاربردهای آن دارد. با شناخت بهتر ساختار چوب، می‌توانیم از این ماده ارزشمند به بهترین شکل ممکن استفاده کنیم.

چوب های پر کاربرد در ساخت سه تار عبارتند تز:

توت ،گردو ،افرا ،فوفل ،عناب ،نارنج ،زرشک و…..
که از بین این چوب ها گردو و توت چوب های اصلی و مابقی در کنار چوبهای رنگیدیگر به عنوان تزئین استفاده می شود.

ابزارها

• اره: برای برش چوب‌ها
• سوهان: برای صاف کردن سطوح و ایجاد انحناها
• سمباده: برای صاف کردن سطوح و ایجاد سطحی صیقلی
• چسب چوب: برای چسباندن قطعات مختلف چوب
• مته: برای ایجاد سوراخ
• قالب: برای شکل دادن به بدنه سه تار
• خط‌کش و گونیا: برای اندازه گیری و رسم خطوط
• قیچی: برای برش قطعات کوچک
• پنس: برای نگه داشتن قطعات کوچک
• چکش: برای کوبیدن میخ و میخک
• اره مویی: برای برش‌های دقیق
• متر: برای اندازه گیری
• قیچی فلز: برای برش سیم‌ها

مواد دیگر

• سیم سه تار: معمولاً از سیم‌های فلزی با قطرهای مختلف استفاده می‌شود.
• استخوان: برای ساخت شیطانک، خرک و برخی از تزئینات
• لاک: برای محافظت از سطح چوب و ایجاد درخشندگی
• چسب چوب: برای چسباندن قطعات مختلف چوب
• موم: برای پرداخت نهایی سطح چوب

ابزارهای تخصصی

• اره فلکه: برای برش‌های دقیق و یکدست
• ماشین سمباده: برای صاف کردن سطوح بزرگ
• پرس: برای چسباندن قطعات بزرگ با فشار یکنواخت

توجه: این لیست، شامل تمام ابزار و مواد مورد نیاز برای ساخت سه تار نیست و ممکن است بسته به روش ساخت و نوع سه تار، ابزار و مواد دیگری نیز مورد نیاز باشد.

نکته: برای ساخت یک سه تار حرفه‌ای، بهتر است از ابزارهای با کیفیت و دقیق استفاده کنید. همچنین، توصیه می‌شود که قبل از شروع ساخت، با یک استاد سازساز مشورت کرده و آموزش‌های لازم را ببینید.

نوشته ابزار و مواد مورد نیاز برای ساخت سه تار اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

یادگیری ساخت سه تار، فراتر از کسب یک مهارت فنی، یک سفر روحانی و هنری است. این فرایند، درهای بسیاری را به روی علاقه‌مندان به موسیقی و هنر ایرانی می‌گشاید. در ادامه، به برخی از مهم‌ترین دلایل اهمیت یادگیری ساخت سه تار می‌پردازیم:

۱. ارتباط عمیق با موسیقی ایرانی:

• درک بهتر ساز: با ساختن سه تار، به درک عمیقی از ساختار، اجزا و عملکرد این ساز دست پیدا می‌کنید. این دانش، به شما کمک می‌کند تا نواختن سه تار را بهتر یاد بگیرید و ارتباط عمیق‌تری با موسیقی ایرانی برقرار کنید.
• ارزشگذاری بر موسیقی سنتی: ساخت سه تار، شما را با تاریخچه و فرهنگ غنی موسیقی ایرانی آشنا می‌کند و به شما کمک می‌کند تا ارزش و اهمیت این میراث فرهنگی را بهتر درک کنید.

۲. توسعه مهارت‌های فنی و هنری:

• دقت و ظرافت: ساخت سه تار، نیازمند دقت و ظرافت بسیار بالایی است. این فرایند به شما کمک می‌کند تا مهارت‌های دستی خود را تقویت کرده و به فردی دقیق و با حوصله تبدیل شوید.
• خلاقیت: ساخت هر سه تار، یک اثر هنری منحصر به فرد است. شما می‌توانید با استفاده از خلاقیت خود، تغییراتی در طراحی و ساخت سه تار ایجاد کنید و سازهایی با صدای منحصر به فرد بسازید.

۳. کسب استقلال و خودکفایی:

• ساخت ساز دلخواه: با یادگیری ساخت سه تار، می‌توانید هر زمان که خواستید، سازی با مشخصات دلخواه خود بسازید و نیازی به خرید ساز از بازار نداشته باشید.
• صرفه اقتصادی: ساخت سه تار در مقایسه با خرید یک ساز حرفه‌ای، می‌تواند بسیار مقرون به صرفه باشد.

۴. افزایش اعتماد به نفس:

• احساس موفقیت: ساخت یک سه تار و شنیدن صدای زیبای آن، می‌تواند حس موفقیت و اعتماد به نفس بسیار بالایی را در شما ایجاد کند.
• مهارت جدید: یادگیری یک مهارت جدید مانند ساخت سه تار، باعث افزایش اعتماد به نفس شما در یادگیری مهارت‌های دیگر نیز می‌شود.

۵. هدیه‌ای ماندگار:

• کادوهای شخصی: ساخت سه تار می‌تواند یک هدیه بسیار ارزشمند و شخصی برای دوستان و عزیزان شما باشد.
• یادگاری: سه تاری که خودتان ساخته‌اید، می‌تواند برای شما یک یادگاری ارزشمند باشد و سال‌ها از آن لذت ببرید.

در نهایت، یادگیری ساخت سه تار، یک تجربه‌ی غنی و لذت‌بخش است که به شما امکان می‌دهد تا با دنیای موسیقی ایرانی ارتباط عمیقی برقرار کرده و مهارت‌های فنی و هنری خود را توسعه دهید.

نوشته اهمیت یادگیری ساخت سه تار اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

شلاک نگینی درخشان از دنیای پوشش‌های طبیعی

رزینی طبیعی است که از ترشحات حشره‌ای به نام لاک‌باگ (Lac bug) به دست می‌آید. این حشره روی درختانی مانند انجیر هندی زندگی می‌کند و ماده‌ای چسبناک ترشح می‌کند که برای محافظت از خود و تخم‌هایش بر روی شاخه‌ها ایجاد می‌کند. این ماده پس از جمع‌آوری، تصفیه و حل شدن در الکل، به صورت ورقه‌های نازک یا پولک‌هایی در می‌آید که به آن‌ها شلاک می‌گویند.

چرا شلاک؟

شلاک به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد خود، از دیرباز در صنایع مختلف مورد استفاده قرار گرفته است. برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های شلاک عبارتند از:

طبیعی بودن: کاملاً طبیعی است و از مواد شیمیایی ساخته نشده است.

براقیت: به سطوح ظاهری براق و گرم می‌دهد.

مقاومت: در برابر رطوبت، حرارت و مواد شیمیایی تا حدودی مقاوم است.

انعطاف‌پذیری: لایه شلاک انعطاف‌پذیر است و ترک نمی‌خورد.

ایجاد عایق: عایق خوبی در برابر الکتریسیته است.

بوی ملایم: بوی ملایم و مطبوعی دارد.

کاربردهای شلاک

صنعت چوب: به عنوان یک پوشش محافظ و براق‌کننده برای چوب استفاده می‌شود. به خصوص در ساخت سازهای موسیقی، مبلمان آنتیک و صنایع دستی چوبی بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

صنایع دستی: برای ایجاد روکش براق و محافظ بر روی اشیاء ساخته شده از چوب، فلز، چرم و سایر مواد.

غذا: در برخی موارد، به عنوان پوشش محافظ برای میوه‌ها و آجیل استفاده می‌شود.

داروسازی: در ساخت برخی از داروها و پوشش قرص‌ها استفاده می‌شود.

مزایای

ایجاد ظاهری طبیعی و گرم: سطوح ظاهری گرم و طبیعی می‌بخشد.

محافظت از سطح زیرین: از سطح زیرین در برابر رطوبت، خراشیدگی و آلودگی محافظت می‌کند.

سازگاری با محیط زیست: به دلیل طبیعی بودن، سازگاری بیشتری با محیط زیست دارد.

معایب

حساسیت به آب: در برابر آب مقاوم نیست و در طولانی مدت ممکن است شسته شود.

زمان خشک شدن طولانی: نسبت به برخی پوشش‌های مصنوعی، زمان خشک شدن بیشتری دارد.

قیمت بالا: نسبت به برخی پوشش‌های مصنوعی گران‌تر است.

روش استفاده

برای استفاده ، ابتدا باید آن را در الکل حل کرد. سپس با استفاده از قلم‌مو یا اسپری، محلول را بر روی سطح مورد نظر اعمال کرد. برای دستیابی به بهترین نتیجه، بهتر است چند لایه نازک شلاک را با فاصله زمانی مناسب بر روی سطح اعمال شود.

نکته: شلاک یک ماده طبیعی است و هر بار ممکن است کمی متفاوت باشد. بنابراین، قبل از استفاده  بر روی یک سطح بزرگ، بهتر است آن را بر روی یک قسمت کوچک امتحان کنید.

نتیجه گیری: شلاک به عنوان یک پوشش طبیعی با قدمت طولانی، همچنان در بسیاری از صنایع مورد استفاده قرار می‌گیرد. با توجه به ویژگی‌های منحصر به فرد و مزایای آن،  می‌تواند انتخاب مناسبی برای افرادی باشد که به دنبال یک پوشش طبیعی و باکیفیت برای سطوح مختلف هستند.

نوشته شلاک یا لاک طبیعی اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

محمدرضا لطفی در ۱۷ دی ۱۳۲۵ خورشیدی در گرگان و خانواده‌ای فرهنگی دیده به جهان گشود، پدر و مادر وی هر ۲ معلم و زاده‌ گرگان بودند. مادرش علاوه بر معلمی، قرآن نیز تدریس می‌کرد اما پدرش پس از مدتی حرفه معلمی را رها کرد و به تجارت و زراعت پرداخت. لطفی می‌گوید: پدر و مادرم هر ۲ عاشق و دوست‌دارِ موسیقی بودند و پدرم خواننده و نوازنده تار نیز بود و صدایش به صدای رضاقلی‌میرزا ضِلّی شباهت داشت؛ اما با زنگ بیشتر. لطفی در زادگاهش تحصیلاتِ عمومی‌ خود را گذراند و در آغازِ جوانی برای فراگیریِ ساز تار به تهران نقل مکان کرد، او در ابتدا در کلاس‌هایِ شبانه هنرستانِ موسیقی نام‌نویسی کرد و سپس به کلاس‌هایِ روزانه نیز راه یافت و به مدت پنج سال در کلاس‌های آزادِ هنرستان موسیقی به آموختن موسیقی نزد افرادی مانند علی اکبر شهنازی و حبیب‌الله صالحی پرداخت. وی در دوره هنرستان به دعوتِ حسین دهلوی موسیقی‌دان و آهنگساز ایرانی به ارکستر صبا رفت و به عنوان نوازنده تار مشغول به کار شد و در ۱۳۴۳ خورشیدی جایزه نخست موسیقی‌دانان جوان را نیز کسب کرد.

ایشان دوران سربازیِ خود را با سپاهِ دانش به سنندج رفت و پس از پایان سربازی به دانشگاه راه یافت و زیر نظر محمد تقی مسعودیه و با رساله موسیقیِ آوازیِ ایران مکتب اصفهان و تبریز موفق به دریافت مدرک کارشناسی از دانشکده هنرهای زیبای تهران شد و در همان‌جا شروع به تدریس کرد و در ۱۳۵۳ خورشیدی به عضویت گروه علمی دانشکده موسیقی درآمد و به مدت یک سال و نیم مدیر گروه موسیقی دانشکده موسیقی هنرهای زیبای تهران بود.

چگونگی آشنایی با موسیقی

این موسیقی‌دان سرشناس در خصوص چگونگی آشناییش با موسیقی گفته است: وقتی‌ که‌ وارد هنرستان‌ عالی‌ موسیقی‌ شدم، اولین‌ آشنایی‌ من‌ با مرحوم‌ مرتضی‌ حنانه‌ بود و حتی‌ خاطرم‌ هست‌ که‌ از من‌ یک‌ آزمونی‌ را به‌ عمل‌ آوردند. در آن‌ وقت‌ ایشان‌ یک‌ فرد جوانی‌ بودند و تا آنجایی‌ که‌ یادم‌ می‌آید تازه‌ از کشور ایتالیا بازگشته‌ بودند، یعنی‌ ظاهراً برای‌ تحصیل‌ رفته‌ بودند. ایشان‌ مُصر بودند که‌ من‌ در زمینه‌ موسیقی‌ با خودشان‌ به‌ تحصیل‌ بپردازم. البته‌ در بین‌ راه‌ به‌ علت‌ تضادهای‌ فکری‌ که‌ در وضعیت‌ خانوادگی‌ ما وجود داشت، نگرش‌ نسبت‌ به‌ موسیقی‌ که‌ خصوصاً از طریق‌ خانواده‌ مادر به‌ مادرم‌ اعمال‌ می‌شد، داشت‌ این‌ خطر را بوجود می‌آورد که‌ من‌ از موسیقی‌ کنده‌ شوم. یعنی‌ حتی‌ مادرم‌ داشتند، اقدام‌ خیلی‌ قاطعی‌ انجام‌ می‌دادند که‌ پرونده‌ام‌ از هنرستان‌ گرفته‌ شود، چون‌ در آن‌ وقت‌ می‌گفتند که‌ فرزند شما آنجا می‌رود که‌ یک‌ مطرب‌ شود و استنباط‌ و استدلال‌ قوی‌ و غنی‌ و درستی‌ از هنر موسیقی‌ در اذهان‌ نبود. پدر مادر من، آیت‌… مقدس‌ رشتی‌ و از افراد همزمان‌ و به‌ نحوی‌ می‌شود گفت‌ که‌ هم‌ نظر با میرزا کوچک‌ خان‌ جنگلی‌ در آن‌ وقت‌ بودند و خوب‌ به‌ طبع‌ آن‌ تاثیرات‌ فکری، به‌ خصوص‌ از طریق‌ خاله‌ بنده‌ -که‌ ایشان‌ راه‌ پدر را ادامه‌ می‌دادند- با نفوذ به‌ مادر من‌ به‌ چنین‌ استنباطی‌ رسیده‌ بودند که‌ شاید ادامه‌ حضور من‌ در هنرستان‌ در زمینه‌ موسیقی‌ باعث‌ شود که‌ من‌ به‌ یک‌ مطرب‌ تبدیل‌ شوم‌ و با آن‌ استنباط، مادرم‌ هم‌ عزم‌ را جزم‌ کردند که‌ بیایند و پرونده‌ مرا بگیرند. هیچ‌ یادم‌ نمی‌رود که‌ ـ خدا رحمتشان‌ کند ـ مرحوم‌ مرتضی‌ حنانه‌ سخت‌ مانع‌ این‌ موضوع‌ شدند و ـ شاید به‌ علت‌ اندک‌ استعداد و زمینه‌ای‌ که‌ در من‌ دیدند، از اینکه‌ پرونده‌ من‌ داده‌ شود و من‌ از هنرستان‌ خارج‌ شوم‌ ممانعت‌ کردند و به‌ همین‌ دلیل‌ در هنرستان‌ ماندم‌ و دیپلم‌ هنرستان‌ را دریافت‌ کردم. بعد از فارغ‌التحصیلی‌ با توجه‌ به‌ وضعیت‌ تحصیلی‌ که‌ داشتم، هنرستان‌ به‌ دانشجویان‌ رتبه‌ اول‌ بورس‌ تحصیلی‌ می‌داد که‌ این‌ بورس‌ تحصیلی‌ شامل‌ حال‌ بنده‌ شد و با پیش‌بینی‌ که‌ برای‌ پرفسور کلر که‌ در کشور آلمان، شهر هامبورگ‌ برای‌ ادامه‌ تحصیلات‌ موسیقی‌ام‌ داشتم‌ و می‌خواستم‌ خدمتشان‌ بروم‌ به‌ آن‌ شهر عزیمت‌ کردم. بنابراین‌ بعد از دریافت‌ لیسانسم‌ در ایران، به‌ آکادمی‌ موسیقی‌ هامبورگ‌ رفتم‌ و پس‌ از گذراندن‌ امتحان‌ ورودی‌ وارد آکادمی‌ شدم. بعد از تحصیلات‌ آنجا که‌ به‌ مرتبه‌ فوق‌لیسانس‌ اینجا تلقی‌ می‌شود، در سال‌ ۱۳۵۶ به‌ کشور بازگشتم.

فعالیت در گروه شیدا و کانون موسیقی چاووش

این نوازنده چیره دست در ۱۳۵۴ خورشیدی گروه شیدا را راه اندازی کرد و به همراه گروه عارف به سرپرستی حسین علیزاده آهنگساز و نوازنده ایرانی به بازخوانی و اجرای دوباره آثار گذشتگان پرداخت اما این گروه در اعتراض به رژیم پهلوی از همکاری با رادیو انصراف داد و کانون موسیقی چاووش را با همکاری هنرمندانی مانند حسین علیزاده، پرویز مشکاتیان، علی اکبر شکارچی و … راه‌اندازی کرد و در طول یک فعالیت چشمگیر آثاری از این گروه به جای ماند که به گفته بسیاری از اساتید از بهترین کارهای موسیقی ایران به شمار می‌روند در واقع آثار کانون چاووش هم از جایگاه اجتماعی و سیاسی مهمی برخوردار هستند و هم از دیدگاه موسیقیایی تحول و پیشرفت مهمی در زمینه موسیقی سنتی ایران به وجود آوردند که تاثیر مهمی هم در سبک و شیوه اجرایی (چه نوازندگی چه خوانندگی)، هم در نوع رویکرد به یک قطعه موسیقی به مثابه یک کل، هم در شیوه رنگ آمیزی و صدادهی ارکستر و به ویژه در تلاش برای استفاده از تکنیک چندصدایی نویسی در موسیقی سنتی ایرانی گذاشت. گروه‌های عارف و شیدا زیر نظر کانون چاووش تا قبل از ۲۲ بهمن ۱۳۵۷خورشیدی به طور مخفیانه آثاری تولید می‌کردند از جمله سه سرود شب‌نورد (برادر نوجوونه)، سپیده ایران ای سرای امید و آزادی. محمد رضا لطفی در بولتن آوای شیدا می‌نویسد، این سرودها در زیر زمین خانه مسکونی او تولید می‌شد و در همان‌جا نوار کاست آن تکثیر می‌شد. سپس آلبوم‌های چاووش شامل چاووش یک تا ۱۲ منتشر شدند.

لطفی هم‌زمان که به نوازندگی تار مشغول بود، سه‌تار نیز می‌نواخت. وی به صورت رسمی در ۱۳۶۲خورشیدی با انتشار آلبوم به یاد درویش‌خان سه‌تار نوازی را شروع کرد، انتشار این آلبوم شور و اشتیاق فراوانی را در میانِ جوانان برای یادگیریِ سه‌تار به راه انداخت تا آنجا که مدرسانِ سه‌تار کانون چاووش که تنها استاد لطفی و محمد فیروزی را شامل آن می‌شدند، از عهده آموزش این تعداد متقاضی برنیامدند و مدرسانِ تارِ کانون نیز نهایتاً به آموزش سه‌تار مشغول شدند باید اذعان کرد که ساز سه‌تار تا پیش از انقلاب، سازی مهجور بود که در طول سال‌ها تنها احمد عبادی نوازنده مطرح به نوازندگیِ این ساز مشغول بود. لطفی در نخستین اجرایی که با سه‌تار منتشر کرد، همان روشی را پیش گرفت که پیش از این با تار پیش گرفته بود. او مبنای نوازندگی‌اش را ردیف  قرار داده بود و آن را با نوازندگی مجلسی به شکل به‌هنجاری ترکیب کرد و به نمایش گذاشت. او در نوازندگیِ سه‌تار بیش از هر شخصی تحت تأثیر استاد ابوالحسن صبا بود و اندک گرایشی نیز به نوازندگی احمد عبادی داشت. آلبوم به یاد درویش‌خان نتیجه هشت سال تلاش و زحمتِ استاد لطفی بر روی ساز سه‌تار بود. همچنین لطفی به نوازندگیِ ویولن کلاسیک نیز مشغول بود و به گفته خودش زمانی در ۲۳ سالگی پس از اینکه تمامیِ آموزش‌های ردیف، رِنگ‌ها، ضربی‌ها و… را پشتِ سر گذاشته بود، موسیقیِ ایرانی را رها کرد تا به سراغ موسیقی کلاسیک غرب برود و در آمریکا ادامه تحصیل بدهد اما از آنجا که موسیقی ایرانی به وی احتیاج داشت، تصمیم گرفت که فقط به موسیقی ایرانی بپردازد.

دوری از وطن

این مدرس و پژوهشگر موسیقی پس از انحلال چاووش از ایران خارج شد و بعد از خروج از ایران با حسین علیزاده به دونوازی پرداخت. حسین علیزاده این دونوازی‌ها را به دلیل حس مشترکی که آن ۲ با بیانی متفاوت در اجراهایشان داشتند، اجراهایی منقلب‌کننده می‌داند. این ۲ سپس با حسین عمومی و محمد قوی‌حلم همراه شدند و کنسرت بزرگی را در پاریس برگزار کردند و سپس برای تور کنسرتی به آمریکا رفتند که این سفر سبب شد تا لطفی از ۱۳۶۵ خورشیدی تا ۱۳۸۵ خورشیدی به ایران بازنگردد، او در طولِ این سال‌ها، علاوه بر کنسرت‌های متعدد در سراسر آمریکا، مؤسسه فرهنگی و هنری آوای شیدا را در واشینگتن، دی. سی. بنیان گذاشت و شعبه‌های دیگر آن را در شهرهای مختلف جهان از جمله پاریس، زوریخ و ژنو بازگشایی کرد.

بازگشت به ایران و آغاز فعالیت های آموزشی و هنری

این استاد برجسته موسیقی در ۱۳۸۵ خورشیدی پس از سال ها دوری از ایران به وطن خود بازگشت و با ثبت آثاری در مؤسسه آوای شیدا به فعالیت هنری خود ادامه داد. همچنین وی در هنرستان آزاد موسیقی با نام مکتبخانه میرزا عبدالله مشغول فعالیت شد، این هنرستان موسسه‌ای آموزشی بود که پیش از آن به سرپرستی و زیر نظر لطفی تشکیل شده بود، این مکتب‌خانه به تعلیم ساز و آواز ایرانی با متد تاریخی آن یعنی به صورت شفاهی می‌پرداخت. محتوای دروس بر پایه‌ ردیف میرزا عبدالله بود که با نام متن و حاشیه ردیف شناخته می شد. در کنار آموزش ردیف به پیشرفت فن تکنیک نوازندگی هنرجویان با متد برگرفته از ردیف نیز توجه می‌شد. وی شاگردان بسیاری را تربیت کرد و از او به عنوان یکی از بزرگ‌ترین مدرسان موسیقی یاد می‌کنند از میان شاگردانش می‌توان اردشیر کامکار، حمید متبسم، مجید درخشانی، صدیق تعریف، بیژن کامکار، ارشد طهماسبی، مازیار شاهی، هادی منتظری و زیدالله طلوعی را نام برد.

از جمله مهم ترین آثار این نوازنده بزرگ می‌توان به از میان ریگ‌ها و الماس‌ها، جان جان، کنسرت شیدا، هنگامه اخوان و لطفی، به یاد عارف، سپیده، عشق داند، چاووش ۱ تا ۱۲(مجموعه البوم)، موسیقی متن فیلم حاجی واشنگتن، به یاد طاهرزاده، بیداد، چشمه نوش، چهرگاه، به یاد درویش خان، گریه بید، معمای هستی، ردیف آوازی عبدالله دوامی، چهره به چهره، راست پنجگاه، رمز عشق، بیخود شده، بسته نگار، صد سال تار، یادواره استاد مهدی کمالیان، جام تهی، قافله سالار، پرواز عشق، خموشانه، یادواره استاد نورعلی برومند، همیشه در میان، تنها یک خاطره، صد سال سه تار، کنسرت کاخ نیاوران، ردیف میرزاعبدالله، وطنم ایران، یادواره عارف قزوینی، بال در بال، ای عاشقان، کنسرت گروه بانوان شیدا، بهانه از توست، سایه جان، هزار مضراب-نم باران، شبروان، کنسرت هنر گام زمان، یادواره رضاقلی‌میرزا ظلی، جادوی سکوت، زخمه ساز، کنسرت شهر اصفهان و سربداران اشاره کرد. همچنین از اوایل دهه هفتاد کتابی با عنوان کتاب سال شیدا به کوشش این استاد برجسته موسیقی چاپ شد. موضوع و مطالب کتاب حاوی مقالات گردآوری شده به قلم موسیقیدان‌های ایرانی و همچنین مقالات ترجمه شده در باب موسیقی بود. لطفی در هر شماره کتاب مقاله‌ای پژوهشی از موسیقی ارایه می‌داد.

وفات

سرانجام این موسیقیدان نامدار ایرانی پس از تحمل مدت ها درد و رنج ناشی از بیماری سرطان در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۳ خورشیدی چشم از جهان فروبست و در زادگاهش به خاک سپرده شد.

قطعه ای در چهارگاه به نوازندگی استاد محمدرضا لطفی

منبع: https://www.irna.ir/news

نوشته سه تار لطفی اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

درود بر دوستان و همراهان عزیز سه تار ظفر

یکی از سوال ها و چالش هایی که هنرآموز ها در ابتدای کاروزمانی که می خواهند اولین ساز خودرا تهیه کنند با آن مواجه می شوند اصطلاح ساز مشقی است.
معلوم نیست که چه کسی برای اولین بار این اصطلاح رو باب کرده اما با توجه به توضیحاتی که در ادامه به آنها اشاره خواهم کرد،
نتیجه گیری که خواهد شد این است که احتمالا فروشگاه های موسیقی این رو باب کرده اند و احتمالا به این نتیجه هم خواهیم رسید چرا این کار را کرده اند
ودر نهایت با کمی بررسی شاخص های سازهای مشقی خواهیم فهمید ساز حرفه ای چه خصوصیاتی دارد وچرا باید در هر سطحی هم که باشیم سراغ سازهای مشقی نرویم
و سود ومزایای خرید ساز حرفه ای برای نوازنده و هنرآموز آنقدر زیاد خواهد بود که بحث هزینه را برای ما توجیه کند.

بزرگترین عامل در اینگونه تعاریف غلط و فرهنگ سازی های نادرست عدم وجود اطلاعات کافی در این مورد خاص برای هنرجویان مبتدی است
و همین موضوع دست آویز افراد سودجو خواهد شد و بعداز مدتی کلا به عنوان یه محصول قابل ارایه تعریف می شود.

اصلاح این اتفاق خیلی کار سخت و زمان بر تری نسبت به روزی است که این فرهنگ تازه در حال شکل گیری بود می باشد.
به دلایل زیاد که از حوصله این مقاله خارج است.اما بنده به سهم خودم این قدم را تا جایی که برایم مقدور باشد بر خواهم داشت.

چالش هزینه خرید ساز

همه چیز از آنجایی شروع می شود که علاقه مندان به ورود به عرصه موسیقی و نوازندگی با چالش هزینه خرید ساز مواجه شدند.
بعداز اینکه فرد متوجه می شود یک ساز حرفه ای قیمت قابل توجهی دارد،به فکر فرو می رود.نه اینکه منصرف شده باشد.
بلکه فقط دارد حساب کتاب می کند.مسئول فروشگاه متوجه این موضوع می شود و برای اینکه مشتری را از دست ندهد می گوید:
ایا شما تازه کار هستید؟فرد می گوید بله.فورا می گوید خوب شما بیایید با ساز مشقی شروع کنید اگر دیدید واقعا به این کار علاقه دارید بعدا یک ساز حرفه ای بخرید.
و معمولا قیمت سازهای مشقی یک دهم ساز حرفه ای است.

فرد باخودش می گوید اره پیشنهاد خوبی است.اما غافل از اینکه همین جا اولین خشت را کج گذاشت.
کمی جلوتر در انتخاب استاد یا معلم هم از همین ایده استفاده میکند و و در بین معلم ها کسی که شهریه کلاسهایش کمتر است را انتخاب می کند.
او نمی داند یک ساز به اصطلاح مشقی ویک معلم مشقی چقدر تاثیرات مخربی در روند آموزش او خواهد گذاشت
به نوعی که بعد از گذشت مدتی کلنجار رفتن و تمرین با این گونه سازها وعدم پیشرفت چشمگیر ومقایسه کیفیت اجرای خود با مدرس یا استاد خود یا دوستانی که قاعدتا ساز حرفه ای دارند و او نمی داند،فرد را به سمتی سوق می دهد که او آرام آرام فکر می کند  احتمالا من به این هنر علاقه ای ندارم یا اینکاره نیستم یا استعداد این کار را ندارم یا……و در نهایت ازاین حوزه خارج می شود.

مشاوره غلط و خودخواهانه

هنرهای زیادی وجود دارد اما قطعا شما در وجود خود به صورت تاخودآگاه نزدیکی بیشتری به موسیقی احساس می کردید که نصمیم به انتخاب این شاخه گرفتید.
بنابراین حتما توانایی و استعداد لازم را داشته ودارید که نوازندگی را انتخاب کردید اما این مشاوره غلط و خودخواهانه آن فروشنده بود که مسیر شمارا تغییر داد
و مطمئن باشید این علاقه شما تا آخر عمر بارها شمارا به چالش خواهد کشید اما با توجه به تجربه بد و ناموفق شما در اولین بار،منطق شما به شما خواهد گفت نه.

البته متاسفانه امروزه وقتی کسی به فروشگاه سر می زند،فروشنده ابتدا ساز حرفه ای را معرفی نمی کند و بلا فاصله می گوید ساز مشقی می خواهید یا حرفه ای؟این همان فرهنگ غلط است.

هستند کسانی که با حمایت اطرافیان و درک پخته تر آنها خیلی زود سازحرفه ای تهیه می کنند و خیلی زود گام اول را اصلاح می کنند.
بسیار متقاضیانی داشته ام که بعداز مدتی تمرین وقتی می خواهند ساز خودرا تعویض کنند و ساز حرفه ای را دست می گیرند برق عجیبی در چشمانشان ظاهر می شود
وبا جملاتی مانند :وای چقدر فرق می کند.وای چقدر راحت تره.وای چه صدایی.وای چقدر خوش دست و راحته.و…….

یک مثال ساده

دوستان بیایید یک مثال ساده را بررسی کنیم:فرض کنید می خواهید در برنامه روزانه خود صبح ها به پارک بروید و نرمش و ورزش کنید.خوب قطعا کمی دویدن نرم هم قبل آن خواهید داشت.آیا می شود با کت و شلوار یا شلوار جین و نسبتا چسب این کار را انجام داد؟لباس شما و کفش شما چگونه بر کیفیت تمرین شما و مدت ورزش شما و در نهایت نتیجه و ذوق ادامه دادن شما تاثیر می گذارد؟

به این مثال بیشتر فکر کنید

بله لباس مخصوص ورزش برای شما راحتی و اشتیاق به همراه خواهد داشت.

این توضیحات در مورد معلم نما ها هم صدق می کند.

ساز های به اصطلاح مشقی در ابتدا فقط برای دکور منازل و آتلیه ها ساخته شدند.اما افراد سود جو آن را وارد فروشگاه های تخصصی موسیقی کردند و از سادگی و کم تجربگی افراد تازه کار سوءاستفاده کردند و چه بسیار علاقه مندانی که از مسیر تعالی خود دور شدند.

این توضیحات برای همه شاخه های هنری صدق می کند.

اسیر ایده های افراد ناباب نشوید

اگر در مسیر کوه پیمایی به یک جوب برسید در همان لحظه درونتان به شما خواهد گفت که می توانید بپرید یا نه.در مسیر انتخاب شاخه هنر هم همین امر صادق است.لحظه ای که شما درونا احساس می کنید برای تعالی شخصی نیاز به فعالیت هنری دارید، مغز شما در کسری از ثانیه همه ی هنرهایی که می شناسید را مرور می کند.هرانچه انتخاب کرد و پیشنهاد داد قطعا به درون شما نزدیک تر است.پس اسیر ایده های افراد ناباب نشوید و بهترین شرایط را برای بهترین برداشت فراهم کنید.

در مقاله ای دیگر راجع به خصوصیات ساز حرفه ای توضیح خواهم داد تا معیارهایی برای انتخاب داشته باشد حتی اگر تازه کار هستید.

موفق و پیروز باشد

کاظم ظفر

نوشته بهترین سه تار برای شروع اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.

اگر شما نجاری را به‌صورت حرفه‌ای دنبال کرده باشید و اکنون یک کارگاه نجاری داشته باشید مطمئناً می‌دانید که در طول زمان و در هنگام کار و
پس از انجام پروژه مقدار زیادی چوب، تخته، پوشال و خاک‌اره و… باقی خواهد ماند. با توجه به بررسی و جستجوی ما از استادان در شهرهای گوناگون
کشور متوجه این موضوع شدیم که روش استفاده از چوب های پرتی و ضایعات چوب در میان استادکارها متفاوت است

شرایط جغرافیایی و اقتصادی منطقه فعالیت اساتید، در نوع بهره‌گیری از ضایعات چوب متفاوت است در برخی از استان‌ها
با توجه به وجود مرغداری‌های سنتی فراوان، نجارها پوشال حاصل از رندیدن چوب را به قیمت‌های مناسب به مرغدارها می‌فروشند.

خاک‌اره برای تمیز کردن قالب‌های صنعتی

همچنین برخی شرکت‌های صنعتی خاک‌اره حاصل از برش چوب توسط اره فلکه را باقیمتی خوب از نجارها خریداری می‌کنند
از این خاک‌اره برای تمیز کردن قالب‌های صنعتی در برخی موارد استفاده می‌شود. همچنین استفاده‌های بی‌شمار دیگری را می‌توان برای پوشال و خاک‌اره نام برد.

برخی اساتید ضایعات باقیمانده از چوب را در دل بخاری‌های چوب سوز می‌سپارند و در سرمای زمستان کارگاه و محل فعالیت خود را گرم می‌کند.

شاید تصور کنید استفاده از ضایعات چوب محدود به همین موارد است و اگر اندازه زیادی چوب ضایعاتی در کارگاه داشته باشد
سرانجامشان تبدیل‌شدن به آتشی برای گرم شدن است اما در این نوشته تلاش می‌کنیم شما را با بخش‌های
جذاب و پول‌ساز دیگری که می‌توانید با ضایعات چوب کسب درآمد کنید آشنا ‌کنیم.

گندگی و رنده میزی دو دستگاهی هستند که پوشال تولید می کنند.
یک نکته مهم که حاصل تجربه ما در استفاده از پوشال برای حیواناتی مانند مرغ را به شما توصیه می‌کنیم
به هیچ عنوان پوشال را با خاک‌اره مخلوط نکنید. وجود خاک‌اره در داخل پوشال باعث ایجاد بیماری عفونی ریوی در طیور خواهد شد.

 موارد استفاده از ضایعات خاک اره

همان‌طور که در بالا اشاره شد خاک‌اره در کارگاه‌های ریخته گری، شرکت‌های قالب سازی و… استفاده می‌شود
اما می‌توان از خاک‌اره برای استفاده در موارد دیگر هم به کار کرد که در ادامه به موارد بیشتری اشاره خواهیم کرد.

 ساخت تخته فشرده با ضایعات چوب

تخته فشرده از ضایعات و تکه‌های چوب ساخت می‌شود به عبارتی هر بخش از تنه درخت که در زمان تبدیل به الوارهای چوبی
مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و قابلیت ساخت محصول ندارد را به کارخانه‌های ساخت تخته فشرده منتقل می‌کنند تا آن‌ها
را به چیپس‌های بسیار ریز تبدیل کنند و با مخلوط کردن تکه‌های به دست آمده با مواد شیمیایی و چسب‌های مخصوص
آن را به تخته فشرده تبدیل می‌کند.البته ورق ام دی اف هم با همین شیوه ساخته می‌شود.

 ساخت لوازم تزیینی با ضایعات چوب

خویش سازها و علاقه‌مندان به هنرهای چوبی از تکه‌های کوچک چوب که در کارگاه‌های نجاری به‌وفور پیدا می‌شوند
و در برخی موارد تبدیل به آتش خواهند شد، لوازم کوچک تزیینی زیبا می‌سازند. در آیچوب ما ایده‌های بسیار زیادی برای ساخت لوازم تزئینی چوبی منتشر کرده‌ایم.

  ساخت کود ارگانیک با ضایعات چوب

کود ارگانیک یا کود آلی یکی از انواع کودهای است که در کشاورزی مصرف زیادی دارد. این کودها به‌واسطه نداشتن هیچ‌گونه ماده شیمیایی
در ساختار آن از ارزش ویژه‌ای برخوردار هستند و به نسبت کودهای شیمیایی طرفداران بسیار زیادی دارند. کودهای آلی آلایندگی ندارند
و زمین را نرم می‌کنند این نرم شدن زمین شخم زدن آن را بسیار آسان می‌کنند. همچنین کودهای ارگانیک مزه و کیفیت میوه را کاملاً طبیعی
نگه می‌دارند. با استفاده از این کودها محیط زیست به هیچ عنوان آلوده نمی‌شود. اگر به این حوزه از فعالیت‌ها علاقه دارید می‌توانید
ضایعات چوبی کارگاه خود را به کود عالی تبدیل کنید.

 ساخت کربن فعال با چوب های اضافی

اصطلاح زغال فعال شده نشان دهنده یک سری از مواد جذب کننده سطحی, با جنسی زغالی و شکل کریستالی هست
که در ساختار داخلی آن روزنه‌های زیادی وجود دارد.
زغال فعال شده دارای کاربردهای زیادی است, از جمله مصارف آن:
-تصفیه آب‌ها (آب شرب, آب آکواریوم‌ها, آب‌های صنعتی), از نظر رنگ و بو و طعم رنگزدایی از قند و شکر
-بازیافت طلا
-بهسازی رنگ و طعم در نوشیدنی‌ها و آب میوه‌ها
-استفاده در دستگاه‌هایی مثل: تصفیه کننده‌های هوا, خوش بو کننده‌ها, تصفیه کننده‌های صنعتی و…

 ساخت الیاف کربن از ضایعات چوب

لیگنین پلیمر طبیعی است که به استحکام چوب کمک می‌کنند. لیگنین در دیواره سلولی گیاهان وجود دارد و همراه با سلولوز باعث سفتی گیاهان می‌شود.
لیگنین در بیشتر موارد به‌خصوص در کاغذ سازی و تولید اتانول به‌عنوان آشغال و پسمان از خط تولید بیرون می‌شود.
اکنون از سوزاندن این ماده برای تولید بخار برای کارخانه‌ها استفاده می‌شود و یا اینکه آن را به‌عنوان یک آشغال به محل دفن آشغال ارسال می‌کنند.
ولی پژوهشگران به این دست آورد رسیدند که از لیگنین می‌توان به‌عنوان ماده خام برای ساخت الیاف کربن استفاده کنند.

  بیو اتانول تولید شده از چوب

اتانول گونه‌ای الکل است که به‌وسیلهٔ تخمیر قندهای کشاورزی و فرآورده‌های گیاهی تولید می‌شود و به‌عنوان یک سوخت پاک و تجدید پذیر شناخته می‌شود.
این سوخت کاملاً از محصولات بیولوژیک تهیه می‌شود که مایه برابری اکولوژیکی طبیعی می‌شود.

در نتیجه سوختن اتانول، در گرما، بخار آب و اندازه بسیار کمی دی اکسید کربن که برابر سوختن دو شمع است تولید می‌شود و هیچ‌گونه گاز سمی و بدبوی را به وجود نمی‌آورد.

  تولید زغال با اضافه های چوب

با این ماده به‌خوبی آشنا هستید شما می‌توانید به‌جای اینکه ضایعات چوب را آتش بزنید آن را به کارگاه‌های زغال سازی بفروشید.

 کامپوزیت چوب پلاست ساخته شده از خاک اره

کامپوزیت چوب پلاستیک صفحات و الوارهای است که از پلاستیک بازیافت شده و ذرات کوچک چوب یا الیاف ساخته می‌شود.
کامپوزیت چوب پلاستیک چند سالی ست به بازار ایران وارد شده و علاقه‌مندان و استفاده کنندگان مخصوص به خود را دارد.

نوشته خاک اره و ضایعات چوب را چه کار کنیم اولین بار در سه تار ظفر. پدیدار شد.